Türkiye’nin en büyük iş dünyası organizasyonu ve uluslararası perakende sektörünün en önemli buluşmalarından biri olan Perakende Günleri 2026, ikinci gününde İstanbul Haliç Kongre Merkezi’nde gelenekselleşen ‘Perakende Güneşi Ödülleri’nde sektörün başarılı projeleri ve isimleri ödüllendirildi.

Çeyrek asırlık geçmişiyle sektörün en prestijli ve köklü buluşması olan Perakende Günleri, ikinci gününde de perakendenin geleceğine yön veren konuları, ilham verici konuşmaları, yenilikçi çözümleri ve güçlü iş birliklerini aynı çatı altında buluşturdu.

“Perakende Güneşi Ödülleri” Sahiplerini Buldu
Soysal Eğitim ve Danışmanlık tarafından düzenlenen, bir sektör buluşmasının ötesinde; ilham, iş birliği ve vizyonun sahneye taşındığı bir platform olan Perakende Günleri 2026 kapsamında, sektörün en prestijli ödülleri olan “Perakende Güneşi Ödülleri” sahiplerini buldu. Dijital Pazarlama Başarı Ödülleri kapsamında, perakende sektörünün başarılı ve yenilikçi dijital pazarlama uygulamaları ödüllendirildi.

Marka bilinirliğini artırmak, yeni müşteriler kazanmak, satışları artırmak, müşteri sürekliliği ve sadakatini sağlamak ve benzeri hedefler doğrultusunda, şirket stratejileri ile uyumlu dijital pazarlama projeleri ile bu ödüle hak kazanan markalar: “Pin Drinks: Dijital Dönüşüm ve Kullanıcı Deneyimi Stratejisi” projesi ile Argevim Bilişim Teknolojileri ve Pin Drinks; “Payfour” projesi ile CarrefourSA; “WhatsApp Botuyla Kişiselleştirilmiş Pazarlama Yolculuğu” projesi ile D-Dat Consultancy ve Urban Care; “Araç Gereç Influencer” projesi ile ebebek; “Shopla” projeleri ile Esas Gayrimenkul; “İlham Veren Mecrada, İlham Veren Dönüşüm Oranı Artışı: %78” projesi ile Madame Coco; “Migros’la Yaşayacağım” projesi ile Migros One; “Şişirilmemiş İndirimler” projesi ile Mion; “Bilge: Akıllı Satış Danışmanı Asistanı” projesi ile Teknosa ve “Meraktan Dönüşüme: Kore Güzelliği ve Yapay Zeka ile Müşteri Etkileşim” projesi ile Watsons oldu.

Sektörün Önemli İsimlerine 25. Yıl Onur Ödülleri
Perakende Günleri’nin 25’inci yılına özel olarak, daha önce Yaşam Boyu Başarı Ödülü almış sektörün önde gelen isimleri için “25. Yıl Onur Ödülü” töreni de Beyazıt Öztürk’ün sunumuyla düzenlendi.

Ödül alan isimler; Derimod Kurucu ve Yönetim Kurulu Başkanı Ümit Zaim, Orka Holding Kurucu ve Yönetim Kurulu Başkanı Süleyman Orakçıoğlu, Kiğılı Kurucu ve Yönetim Kurulu Başkanı Abdullah Kiğılı, Torunlar GYO Kurucu ve Yönetim Kurulu Başkanı Aziz Torun, Silk & Cashmere Kurucusu Ayşen Zamanpur, Boyner Holding Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO’su Cem Boyner, Mudo Kurucu ve Onursal Başkanı Mustafa Taviloğlu, LYNX Gayrimenkul Yönetim Kurulu Başkanı Nuşin Oral, LC Waikiki Yönetim Kurulu Başkanı Vahap Küçük, Park Bravo Kurucusu Kamil Özçoban, Desa Kurucu ve Yönetim Kurulu Başkanı Melih Çelet oldu.

Ödülleri takdim edilen isimlerden ilki, Kiğılı Kurucusu ve Yönetim Kurulu Başkanı Abdullah Kiğılı, duygularını şöyle ifade etti: “Sektörün gelişmesinde çok büyük emeklerimiz var. Herkesi topladık, derneği kurduk, birliği beraberliği sağladık. Kıskançlığı ortadan kaldırdık. Ne mutlu bana, yaşım 82, hâlâ işimin başındayım. Çok şanslıyım.”

Derimod Kurucu ve Yönetim Kurulu Başkanı Ümit Zaim ödülünü aldıktan sonra duygularını paylaştı: “Derimod olarak bu sene 50. yılımızı kutluyoruz, 25 yıldır Soysal’ın yaptığı tüm işlere katılıyoruz. Kendisine gıpta ediyorum. Dostumun sektöre verdiği katkılar çok kıymetli.” Orka Holding Kurucu ve Yönetim Kurulu Başkanı Süleyman Orakçıoğlu ise sürpriz çalışmalarından bahsetti: “Global anlamda ekibimizle birlikte Dünya’nın her yerinde bayrağımızı dalgalandırma misyonumuz var. Markalı ihracat bizim için çok önemli. En son Millî Takımımız için hazırlıklarımızı yaptık, ek sürprizlerimiz de olacak. Dünya Kupası grup maçlarında karşımıza çıkacak Paraguay Millî Takımını da giydireceğiz.” 8 yaşında çalışmaya başlayıp sektöre sayısız AVM kazandıran Torunlar GYO Kurucu ve Yönetim Kurulu Başkanı Aziz Torun, duygularını şöyle ifade etti: “25 yıldır AVM yatırımcılığını sürdüren istisna isimlerden biriyim. Bursa’ya 50 markalı AVM götürdük, Zafer Plaza’da Perakende Okulu açtık, satış elemanları yetişmesini sağladık. Bundan sonra da bu sektörü daha ileriye götüreceğiz.” “Sürdürülebilir Moda, Sessiz Lüks” kavramlarının temsilcisi Silk and Cashmire Kurucusu Ayşen Zamanpur, “Türkiye’de kadın olmak her alanda zor ama girişimcilikte cinsiyet farkı olacağını pek düşünmüyorum. Bugün aldığım ödülü torunlarıma ithaf ediyorum” dedi. Boyner Holding CEO’su ve Yönetim Kurulu Başkanı Cem Boyner, düşünceleri şöyle aktardı: “Daha yeni başladık, yapacak çok işimiz var, içimizde 18 yaş ruhu var. Suat’a kucak dolusu sevgiler ve teşekkürler. Tüm sektörü kucakladığın ve Hopi’nin lansmanına bir sene kala podyuma çıkarıp bana mikrofon verdiği için çok teşekkürler.” DESA Kurucusu ve Yönetim Kurulu Başkanı Melih Çelet ise şunları söyledi: “54 yıldır markamızı Dünya genelinde pazarlamaya çalışıyoruz, bunun yorgunluğu ile devam ediyoruz. Çok teşekkür ediyorum.” MUDO Kurucusu ve Onursal Başkanı Mustafa Taviloğlu, ödülü aldıktan sonra duygularını şöyle aktardı: “Sahneye çıkmak sürpriz oldu benim için. Suat’la iş arkadaşlığımız var. 25 yıldır bu çalışmasını sürdürüp etkinlik alanını doldurabiliyor. Ben ona ödül değil ama başka bir hediye getirdim” diyerek büyük bir nazarlık hediye etti. Taviloğlu, sözlerine şöyle devam etti: “Tekrar dünyaya gelsem yeniden bu işi yaparım, ne mutlu ki perakendecisiniz.” LYNX Gayrimenkul Yönetim Kurulu Başkanı Nuşin Oral, “Sektörümde olmaktan her zaman gururluyum, kurucu değilim ama içine doğdum, 1994’ten beri bu yolculuktayız. Suat sayesinde öğrendiklerimizi duyurduk, rekabetin bu kadar tatlı olduğu başka bir sektör de görmedim” dedi. Son olarak, LC Waikiki Yönetim Kurulu Başkanı Vahap Küçük, duygularını şöyle aktardı: “25 yıl dile kolay. Suat Bey’i katkıları ve emeklerinden dolayı tebrik ediyor, kendisinden danışmanlık da aldık ve her zaman feyz alıyoruz. Rekabete rağmen dostluğumuz, birlik ve beraberliğimiz için çok gururluyum. Gençlere hayal edip iyi bir vizyon belirlemelerini, akıl ve alın terini birleştirmelerini tavsiye ediyorum.”

Bugün Türkiye’de ev, perakende ve hizmet sektörünü kapsayan doğrudan tüketim aşamasındaki yaklaşık 14 milyon ton gıdayı her yıl kendi ellerimizle çöpe atıyoruz.
Çöpe attığımız sadece gıda değil; su, enerji, emek, zaman ve geleceğimiz. Evlerimizde yaşanan gıda israfının en büyük ve en gizli faili ise gıda etiketlerini doğru yorumlayamıyor olmamız.

Türkiye’nin %72’si Son Tüketim Tarihi (STT) ile Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi (TETT) arasındaki farkı bilmiyor
Toplumumuzda her 10 kişiden 7’si etiketlerin üzerindeki iki kritik kavram arasındaki farkı bilmiyor. Bu bilgisizlik, henüz tüketilebilir durumda olan milyonlarca ton güvenilir gıdanın, arkasındaki devasa emek ve kaynakla birlikte gereksiz yere çöpe gitmesine neden oluyor.
Bizler, gıda sektörünün, bilim dünyasının, tüketici haklarının ve sürdürülebilirlik hareketinin temsilcileri olarak; korku kültürüyle değil, bilimsel gerçeklerle hareket eden bilinçli bir tüketici topluluğu inşa etmek için Gıda Okuryazarlığı Seferberliği başlatıyoruz.
Kamuoyuna ve tüm tüketicilere ilan ediyoruz:
1. TETT İsrafı Önler, Milli Serveti Korur!
Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi (TETT); makarna, bakliyat, konserve ve bisküvi gibi dayanıklı gıdaların kalite ve lezzet göstergesidir. TETT bir tehlike alarmı değildir. Uygun koşullarda saklanan, ambalajı sağlam ve görüntü, koku, tat gibi duyusal özelliklerinde herhangi bir sorun tespit edilmeyen ürünler, TETT’si geçse dahi güvenle tüketilebilir. TETT’si geçen gıdayı kontrol etmeden çöpe atmak, milli serveti çöpe atmaktır.
2. STT Hayat Kurtarır, Taviz Verilemez!
Son Tüketim Tarihi (STT); et, süt, balık ve yumurta gibi çabuk bozulabilen yüksek riskli gıdaların güvenlik sınırıdır. STT’si geçmiş bir ürünün tadı, kokusu veya görüntüsü değişmemiş olsa bile içinde görünmez patojenler üreyebilir ve sağlık riski oluşturabilir. Sağlığı korumak israf değildir; STT’si geçen gıdalar asla tüketilmemelidir.
3. Gıda İsrafı Küresel İklim Krizinin Tetikleyicisidir!
Eğer gıda israfı bir ülke olsaydı, ABD ve Çin’den sonra dünyanın en büyük üçüncü sera gazı emisyon kaynağı olacaktı. TETT farkındalığı yaratmak, sadece mutfakta tasarruf sağlamak değil, iklim kriziyle mücadelenin en ön safında yer almaktır.
4. Bu Bir Tasarruf Meselesinden Çok Bilinçli ve Sorumlu Tüketim Hareketidir!
Gelişmiş dünya ülkelerinde TETT’si yaklaşan veya geçen gıdaları ekonomiye kazandırmak yalnızca ekonomik değil; çevresel ve etik sorumluğun bir parçası olarak görülüyor. Tüketilebilir durumdaki gıdaların çöpe gitmesini önlemek; bilinçli tüketimin, sürdürülebilir yaşamın ve gıda okuryazarlığının önemli göstergelerinden biri kabul ediliyor. Türkiye de gıda okuryazarlığı bilincini geliştirerek israf yerine bilinçli tüketimi merkeze alan yeni bir tüketim kültürü oluşturmak zorundadır.

Tüm Paydaşlara Açık Çağrımızdır:
Sürdürülebilirlik ve Çevre Derneklerini Göreve Çağırıyoruz: İklim kriziyle mücadeleyi sadece işletmelerde değil, evlerin mutfaklarındaki bu gizli israfla savaşarak büyütelim.

Tüketici Derneklerini Göreve Çağırıyoruz: Tüketicilerimize sadece fiyat odaklı değil, doğru etiket okuma ve gıda okuryazarlığı eksenli hak ve sorumluluk eğitimlerini hep birlikte verelim.

Üreticileri ve Gıda Perakendecilerini Göreve Çağırıyoruz: Tedarik zincirindeki gıda kaybını önlemek için, TETT’si yaklaşan ürünlerin indirim rafları, gıda bankacılığı ve sosyal sorumluluk modelleri aracılığıyla hızla yeniden ekonomiye kazandırılmasını sağlayacak altyapıları kuralım; ambalajlarda gıda okuryazarlığını destekleyici açık ifadelere yer verelim.

Medyayı ve Kamuoyunu Göreve Çağırıyoruz: Bilimsel gerçekleri görünür kılarak, bilinçli tüketim kültürüne dayanan bu farkındalık çağrısını kitleselleştirelim.

Gıda güvenliğinden asla taviz vermeden, bilimi ve etik sorumluluğu mutfağımıza taşıyalım. Kokusunda, tadında, dokusunda bozulma yoksa; TETT’si geçmiş gıdanı çöpe atma, geleceğini koru!
Gıdanı Koru, Yarınını Kurtar!

#gıdanıkoruyarınınıkurtar #gıdanıkoru #gıdaseferberliği #gıdaokuryazarlığı

İMZACILAR / DESTEKLEYEN KURULUŞLAR
Gıda Güvenliği Derneği (GGD)
Gıda Perakendecileri Derneği (GPD)
Güvenilir Ürün Platformu (GÜP)
Sürdürülebilir Gıda Platformu (SGP)
Temel İhtiyaç Derneği (TİDER)
Tüketici Başvuru Merkezi (TBM)
Tüketiciyi Koruma Derneği (TÜKODER)
Tüketici Şikayetleri Federasyonu (TŞF)
Türkiye Gıda Sanayii İşverenleri Sendikası (TÜGİS)
Türkiye Gıda ve İçecek Sanayii Dernekleri Federasyonu (TGDF)

Türkiye’de e-ticaret, yalnızca büyüyen bir satış kanalı değil; tüketim alışkanlıklarını, işletme modellerini ve ticaretin dinamiklerini dönüştüren güçlü bir ekonomik yapı haline geldi. Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan “Türkiye’de E-Ticaretin Görünümü 2025” Raporu, Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat’ın katılımıyla Söğütözü Yerleşkesi’nde açıklandı. Rapor, sektörün ulaştığı ölçeği ve dönüşüm hızını çarpıcı verilerle ortaya koyuyor.

Rapora göre Türkiye’nin e-ticaret hacmi 2025 yılında bir önceki yıla göre %52,2 büyüyerek 4,5 trilyon TL’yi aşarken, toplam işlem sayısı 5 milyar 940 milyona ulaştı. Perakende e-ticaret hacmi ise 2 trilyon 460 milyar TL olarak gerçekleşti.

Global Arenada Türk E-Ticareti: Dolar Bazında %382 Artış
2019-2025 yılları arasındaki sürece bakıldığında, Türkiye’nin dijital ticaret kaslarının ne kadar güçlendiği daha net görülüyor. 2019’da yaklaşık 24 milyar dolar olan hacim, 2025’te 115 milyar 430 milyon dolara fırladı. Bu, dolar bazında 6 yılda %382’lik bir büyüme anlamına geliyor. Bugün e-ticaretin milli gelirimiz (GSYH) içindeki payı ise artık %6,9 seviyesinde.

Sektörün Şampiyonları: Modanın Liderliği ve Yemeğin Yükselişi
İşletme sayısı bakımından e-ticaret ekosisteminin lideri %20,3 ile yemek sektörü olurken iş ciroya (hacme) geldiğinde zirvede 428,7 milyar TL ile giyim, ayakkabı ve aksesuar sektörü yer alıyor. Onu sırasıyla elektronik ve havayolları takip ediyor.

Hızlı Ticaret (Q-Commerce): “Hemen Şimdi” Diyenlerin Çağı
Tüketicilerin ihtiyaçlarına dakikalar içinde ulaşma isteği, hızlı ticareti e-ticaretin parlayan yıldızı yaptı. 2025’te %55,6 büyüyen hızlı ticaret hacmi 388,7 milyar TL’ye ulaştı. Bu alanın mutlak hâkimi ise %69,5’lik oranla yine yemek sektörü oldu.

Akıllı Alışverişin Yeni Kodu: Mağaza Markalı Ürünler ve İkinci El
Raporda ilk kez mercek altına alınan verilere göre; gıda ve süpermarket harcamalarının %11’i artık daha ekonomik ve ulaşılabilir olan mağaza markalı (private label) ürünlerden oluşuyor. Ayrıca, sürdürülebilirlik bilincinin artmasıyla tüketiciden tüketiciye (C2C) yapılan satışlar 21,8 milyar TL’lik bir hacme ulaşarak döngüsel ekonomiye can suyu oldu.

Dijital Dönüşümün Demografisi: 634 Bin İşletme Sahada
Türkiye’de e-ticaret yapan işletme sayısı 2025 itibarıyla 634 bin 611’e yükseldi. Bu işletmelerin %75’ini şahıs şirketleri oluştururken, girişimcilerin yaş ortalamasında 30-34 yaş aralığı dikkat çekiyor. Kadın girişimcilerin oranı ise %28 seviyelerinde seyrediyor.

Ödeme Alışkanlıkları: Güvenlik Ön Planda
E-ticaret alışverişlerinin vazgeçilmezi %62,5 ile kartlı ödemeler olmaya devam ediyor. Tüketicinin güvenliğe verdiği önem ise kartlı işlemlerin %64,1’inin 3D Secure yöntemiyle yapılmasıyla kendini kanıtlıyor.

Raporun tamamı için tıklayınız.

İş dünyası, tarihin en hızlı sıkıştırılmış dönüşüm dönemlerinden birini yaşıyor. Deloitte tarafından 89 ülkede 9.000 liderle gerçekleştirilen araştırma, yapay zekânın artık sadece verimlilik değil, bir “insan avantajı” yaratma aracı haline geldiğini vurguluyor.

Deloitte, yapay zekâ ve iş gücü dönüşümünün çalışma yaşamındaki etkilerini ortaya koymak amacıyla ‘2026 Küresel İnsan Kaynakları Trendleri’ raporunu yayınladı. Şirketten yapılan açıklamaya göre, 89 ülkede farklı sektörlerden 9 bin iş ve insan kaynakları (İK) lideriyle gerçekleştirilen anketlere dayanan rapor, yapay zekâ ve iş gücü dönüşümünün çalışma yaşamında yeni bir eşiğe işaret ettiğini gösteriyor.

1. Hız ve Çeviklik: Yeni Rekabet Sahası
Günümüzde perakende ve hizmet gibi dinamik sektörlerde başarının anahtarı artık ölçek büyüklüğü değil, hızdır. İş dünyası liderlerinin %70’i, önümüzdeki 3 yıl içindeki temel stratejilerinin “hızlı ve çevik olmak” olduğunu belirtiyor.
Katılımcıların %85’i, organizasyonun uyum sağlama yeteneğini geliştirmesinin kritik olduğunu düşünürken, bu değişimi etkili yönettiğine inananların oranı sadece %27’de kalıyor.

2. Teknoloji Odaklılık vs. İnsan Odaklılık
Rapor, yapay zekâ yatırımlarından beklenen getiriyi alamayan şirketlerin yaptığı temel hatayı ortaya koyuyor: Sadece teknolojiye odaklanmak.
Kuruluşların %59’u teknoloji odaklı bir yaklaşım benimsemiş durumda. Ancak insan odaklı yaklaşımı (Human-centric) benimseyen şirketlerin, yapay zekâ yatırımlarından beklentinin üzerinde getiri elde etme olasılığı, teknoloji odaklılara göre çok daha yüksek.
İnsan-makine etkileşimini stratejik biçimde tasarlayan şirketler, 2,5 kat daha iyi finansal sonuçlar bildiriyor.

3. Perakende Sektörüne Özel: Devlerin Yapay Zekâ Stratejileri
Perakende sektörü için raporda yer alan şu somut örnekler önemli:
Walmart ve İnovasyon Kapasitesi: Walmart, yapay zekâyı sadece maliyetleri düşürmek için değil, çalışanların üzerinden rutin yükleri alıp onları inovasyona yönlendirmek için kullanıyor. Walmart yöneticilerine göre mesele yalnızca yapay zekâyı benimsemek değil, çalışma biçimini dönüştürmek.

7-Eleven ve Rollerin Dönüşümü: Şirket, rutin işe alım görevlerinin %95’ini otomatikleştiren yapay zekâ asistanı “Rita”yı devreye aldığında, uzmanlarını işten çıkarmadı. Aksine, uzmanların rollerini mağaza liderlerine daha stratejik destek verecek şekilde yeniden tasarlayarak personel devir hızını düşürdü.

Levi Strauss ve Gerçek Zamanlı Orkestrasyon: Levi’s, yapay zekâ ve disiplinler arası ekipleri bir araya getirerek “bol kesim pantolon” trendini rakiplerinden önce fark etti. Bu sayede tasarım sürecinden rafa gidiş hızını arttırarak satışlarını %15 yükseltti.

4. Güven ve “Kültürel Borç” Tehlikesi
Yapay zekâ kullanımında şeffaflık sağlanmadığında, kurumsal kültürde gizli bir “borç” birikiyor. Deloitte bunu ‘kültürel borç’ olarak tanımlıyor; yani kurum kültüründe zamanla biriken görünmez güven ve aidiyet kaybı.
Çalışanların ve yöneticilerin %80’i, iş arkadaşlarının yapay zekâyı sahte bir üretkenlik illüzyonu yaratmak için kullanmasından endişe duyuyor.
Çalışanların %42’si, kurumlarının yapay zekânın insanlar üzerindeki etkisini değerlendirdiğini nadiren görüyor.
Veri güvenilirliği de kritik bir eşikte: Yöneticilerin %95’i adayların becerilerine dair verilerin doğruluğundan şüphe ederken, çalışanların 1/3’ü profillerini süslemek için yapay zekâ kullandığını itiraf ediyor.

5. Karar Almada Yeni Dönem: Al As a Boss?
Önümüzdeki yıl içinde kurumsal kararların yaklaşık yarısının yapay zekâ destekli hale gelmesi bekleniyor. Yöneticilerin %60’ı halihazırda karar alma süreçlerinde düzenli olarak yapay zekâ kullanıyor.
Ancak rapor, yapay zekâ ne kadar gelişirse gelişsin; yaratıcılık, muhakeme ve belirsizlik anında karar verme gibi insan avantajlarının hala en büyük fark yaratan unsur olduğunun da altını çiziyor.

Gıda Perakendecileri Derneği (GPD) olarak, gıda ürünlerinde tüketim tarihi uygulamalarına ilişkin son dönemde gündeme gelen değerlendirmeler kapsamında; gıda güvenliği, tüketici bilgilendirmesi ve ekonomik etkiler açısından bazı hususlara ilişkin görüşlerimizi kamuoyuyla paylaşmanın önemli olduğunu değerlendiriyoruz.

Gıda ürünlerinde yer alan “Son Tüketim Tarihi” (STT) ile “Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi” (TETT) farklı anlamlar taşımaktadır.

Son Tüketim Tarihi, özellikle hızlı bozulabilen ve insan sağlığı açısından risk oluşturabilecek ürünlerde güvenlik kriterini ifade eder. Bu tarihin geçmiş olduğu ürünler tüketilmemeli ve satışa sunulmamalıdır.

Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi ise uygun saklama koşullarında ürünün kalite özelliklerinin en iyi şekilde korunduğu süreyi ifade etmektedir.

Tavsiye edilen tüketim tarihi geçen ürünlerin ambalaj bütünlüğünün, tadının, kokusunun ve görünüşünün tüketime uygun bulunması durumunda ürünlerin tüketimi mümkün olabilmektedir. Bu tarih, gıdanın güvenliğine değil, ideal kalite seviyesine işaret etmektedir. Dolayısıyla bu tarihin geçmesi, her ürün için gıdanın güvensiz ya da bozuk olduğu anlamına gelmemektedir. Ancak ürünün niteliğine göre saklama koşulları, ambalaj bütünlüğü ve ilgili mevzuat hükümleri her zaman belirleyicidir.

Uluslararası düzeyde de Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi (TETT) geçmiş ancak uygun saklama koşulları korunmuş ve güvenlik kriterlerini karşılayan ürünlerin değerlendirilmesi gıda israfını azaltmaya yönelik sürdürülebilirlik yaklaşımının bir parçası olarak ele alınmaktadır Ülkemizde de gıda kaybının azaltılması sürdürülebilirlik açısından önemli bir gündem maddesidir. FAO verilerine göre, Türkiye’de tarladan sofraya gıda kaybı her yıl yaklaşık 20 milyon tona ulaşmaktadır. Bu kayıpların azaltılması; doğal kaynakların korunması, sürdürülebilir üretim, gıda sistemlerinin verimliliği ve gıda fiyatlarında enflasyonla mücadele açısından önem taşımaktadır.

Kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi amacıyla, STT ve TETT arasındaki farkın daha anlaşılır şekilde anlatılmasının hem tüketici farkındalığına hem de gıda israfının azaltılmasına katkı sağlayacağına inanıyoruz.

Sektör olarak en temel önceliğimiz tüketici sağlığı ve gıda güvenliğidir. Yürürlükteki mevzuata ve bilimsel kriterlere tam uyum içinde; gıda güvenliği, şeffaflık, tüketici güveni ve sürdürülebilirlik ilkeleri doğrultusunda çalışmaya devam edeceğiz.

İş dünyasında risk denildiğinde akla uzun yıllar boyunca fiziksel güvenlik, iş kazaları ve ergonomi gibi başlıklar geldi. Ancak günümüzde bu tablo hızla değişiyor. Çalışma hayatının dönüşmesiyle birlikte, çalışanların maruz kaldığı psikososyal riskler hem bireysel sağlık hem de kurumsal performans açısından en kritik başlıklardan biri haline geldi.

Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) yayınladığı “The Psychosocial Working Environment: Global Developments and Pathways for Action” (Psikososyal Çalışma Ortamı: Küresel Gelişmeler ve Eylem Yolları) 2026 Raporu, bu risklerin boyutunu yalnızca bir “çalışan deneyimi” meselesi olmaktan çıkarıp, küresel bir sağlık ve ekonomi sorunu olarak ele alıyor.

Perakende Sektörünün Görünmeyen Yükü: Duygusal Talepler
Perakende ve hizmet sektörü, ILO’nun 2026 raporunda psikososyal risklerin en yoğun yaşandığı alanlardan biri olarak öne çıkıyor. Sektörün doğası gereği çalışanlar, yalnızca fiziksel değil, yoğun bir “duygusal emek” (emotional labour) sarf etmek zorundalar.
Müşteri İlişkileri ve Duygusal Maskeleme: Rapora göre, perakende çalışanları zorlu veya agresif müşterilerle etkileşim halindeyken bile nezaketlerini korumak ve gerçek duygularını gizlemek durumunda. Bu “duyguların bastırılması” hali, uzun vadede tükenmişliğin (burnout) en büyük tetikleyicilerinden biri olarak tanımlanıyor.
Cinsiyet Odaklı Risk Farkı: Veriler, kadın çalışanların hizmet ve bakım rollerinde yoğunlaşması nedeniyle duygusal taleplere erkeklerden çok daha fazla maruz kaldığını gösteriyor. Örneğin, Avrupa verilerinde duygularını saklayarak çalışma oranı kadınlarda %29 iken, erkeklerde bu oran %22.
Çatışma ve Şiddet Riski: Müşteri odaklı roller, üçüncü şahıslardan kaynaklanan şiddet ve taciz riskine daha açık. Rapor, perakende gibi sektörlerde çalışanların %13’ünün iş yerinde duygusal olarak sarsıcı durumlarla karşılaştığını vurguluyor.

Dijital Dönüşüm ve Yeni Çalışma Biçimleri
Rapora göre mağazacılık operasyonlarının hızla dijitalleşmesi, perakende sektöründe “nasıl çalıştığımızı” kökten değiştirirken, beraberinde yeni psikososyal tehditler getiriyor.
Algoritmik Yönetim ve İzlenme Stresi: Rapor, görevlerin yazılımlar aracılığıyla atandığı ve performansın anlık verilerle (KPI’lar) takip edildiği sistemlerin çalışanlar üzerinde ciddi bir baskı oluşturduğunu belirtiyor. Otomatik talimatlar ve üçüncü taraf derecelendirme sistemleri (müşteri puanlamaları vb.), çalışanın iş üzerindeki özerkliğini (autonomy) kısıtlayarak stres seviyelerini arttırıyor.
İş Yoğunlaşması (Work Intensification): Yeni teknolojiler bazı süreçleri kolaylaştırsa da, çalışanların %28’i teknoloji kullanımıyla birlikte iş yükünün arttığını bildiriyor. Perakende sektöründe teknolojinin iş temposunu belirlediği durumlarda, çalışanların %16’sı karar verme özgürlüklerinin kısıtlandığını hissediyor.
Sürekli Ulaşılabilirlik: Hibrit çalışma modelleri ve dijital iletişim kanalları, profesyonel ve özel yaşam arasındaki sınırları belirsizleştiriyor. Rapor, bu durumun “işten kopamama” sorununa yol açtığını ve “bağlantıyı kesme hakkı” (right to disconnect) gibi yasal düzenlemelerin önemini hatırlatıyor.

Genel Çarpıcı Veriler: Görünmeyen Krizin Boyutu
Rapora göre iş kaynaklı psikososyal risklerin etkisi düşündüğümüzden çok daha büyük: Her yıl 840 binden fazla insan, bu risklerle bağlantılı hastalıklar nedeniyle hayatını kaybediyor.
Bu tabloya ek olarak, dünya genelinde yaklaşık 45 milyon sağlıklı yaşam yılı kaybı (DALY) yaşanıyor. Ekonomik etkisi ise en az sağlık boyutu kadar çarpıcı: Psikososyal riskler, küresel ölçekte GSYH’nin %1,37’sine denk gelen bir kayba neden oluyor.
Bu veriler, konunun artık yalnızca insan kaynakları ya da çalışan memnuniyeti başlığıyla sınırlı olmadığını; doğrudan ekonomik sürdürülebilirlik ile ilişkili olduğunu açıkça ortaya koyuyor.

Riskler Ne Kadar Yaygın?
Sorunun boyutunu anlamak için yaygınlığına bakmak yeterli: Dünya genelinde çalışanların %35’i haftada 48 saatten fazla çalışıyor. Öte yandan, çalışanların %23’ü iş hayatı boyunca en az bir kez şiddet veya tacize maruz kalıyor.
Bu veriler, psikososyal risklerin istisnai değil, aksine çalışma hayatının yapısal bir parçası haline geldiğini gösteriyor.

Psikososyal Risklerin Kaynağı: Sistem, Birey Değil
Raporda altı çizilen en önemli noktalardan biri, bu risklerin bireysel zayıflıklardan değil; işin tasarımından, organizasyon yapısından, yönetim biçimlerinden ve kurumsal politikalardan kaynaklandığı.
Bu nedenle stres, tükenmişlik ya da motivasyon kaybı gibi çıktılar, çoğu zaman bireysel değil; sistemsel sorunların bir yansıması olarak ortaya çıkıyor.

Etkiler: Sağlıktan Performansa Uzanan Zincir
Psikososyal risklerin etkisi çok katmanlı. Sağlık tarafında; kardiyovasküler hastalıklar, depresyon ve diğer mental sağlık sorunları ön plana çıkarken, iş dünyasında ise verimlilik kaybı, devamsızlık artışı, işten ayrılma oranlarında yükseliş gibi sonuçlar ortaya çıkıyor.
Bu durum, çalışan sağlığı ile iş sonuçları arasında doğrudan ve güçlü bir ilişki olduğunu net biçimde ortaya koyuyor.

Çözüm: Bireysel Değil, Bütüncül Yaklaşım
Rapora göre en kritik hata, bu riskleri yalnızca bireysel dayanıklılık ya da kişisel gelişim perspektifinden ele almak. Elbette bireysel destek mekanizmaları önemli; ancak tek başına yeterli değil. Asıl etkiyi yaratan yaklaşım, işin yeniden tasarlanması, iş yükünün dengelenmesi, yönetim pratiklerinin iyileştirilmesi ve kurum kültürünün dönüştürülmesi gibi organizasyonel düzeyde atılan adımlar.

Sonuç: Yeni Bir İş Gündemi
Rol netliği, iş yükünün adil dağılımı, çalışanların karar süreçlerine katılımı ve yönetici desteği gibi müdahale alanlarının atlanması, modern iş dünyasının en az görülen ama en yüksek maliyetli riskleri olarak karşımıza çıkıyor. Kurumsal sürdürülebilirlik, verimlilik ve çalışan sağlığı arasındaki bağ güçlendikçe, psikososyal risklerin yönetimi de iş dünyasının ana gündemlerinden biri olmaya devam edecek.

Raporun tamamı için tıklayınız.

Teknoloji dünyasında ilerleme, çözdüğü her sorunla birlikte yeni bilinmezler yaratan iki ucu keskin bir kılıç gibi. IBM Institute for Business Value tarafından yayınlanan bir araştırma, 2026 yılında, işletmelerin sadece hayatta kalmak değil, bu belirsizlik ortamında nasıl parlayacaklarını ortaya koyacak 5 trendi açıklıyor.

“5 Trends for 2026” araştırmasına göre liderlerin radarında olması gereken, yapay zekadan kuantuma uzanan 5 temel trend şöyle:
1. Belirsizliği En Büyük Varlığınız Haline Getirin
Geleneksel planlama yöntemleri artık yetersiz kalıyor; çünkü harita henüz çizilirken yol alınması gerekiyor. 2026 yılında yöneticilerin %74’ü, ekonomik ve jeopolitik dalgalanmaların yeni iş fırsatları yaratacağına inanıyor.
Çözüm: Sadece değişime tepki vermeyin, onu öngörün.
Güç Kaynağı: Agentic AI kullanan liderler, belirsizlikte fırsat görme konusunda rakiplerinden iki kat daha önde.

2. Çalışanlar Yapay Zekâya Direnmiyor, Onu Davet Ediyor
Yöneticiler çalışanların değişimden yorulduğunu düşünse de veriler tam tersini söylüyor. Çalışanlar yapay zekâyı bir düşman değil, monoton işlerden kurtaran bir “kaçış yolu” olarak görüyor.
İlginç Veri: Çalışanların %48’i bir yapay zekâ ajanı tarafından yönetilmekten rahatsızlık duymayacağını belirtiyor.
Strateji: İnsan yeteneklerini, yapay zekânın yapamadığı, yaratıcılık, ilişki kurma ve etik yargılama gibi alanlara odaklayın.

3. Şeffaflık, Yeni Güven Birimi
Yapay zekâ söz konusu olduğunda müşteri güveni her şeyden daha değerlidir. Tüketiciler yapay zekânın mükemmel olmasını beklemiyor, ancak kendilerinden bir şey saklanmasına asla tolerans göstermiyor.
Kritik Uyarı: Tüketicilerin üçte ikisi, bir şirket yapay zekâ kullanımını kasıtlı olarak gizlerse markayı terk edeceğini söylüyor.
Öneri: Verilerin nasıl kullanıldığını basitçe açıklayın ve müşterilere “vazgeçme” (opt-out) yerine “dahil olma” (opt-in) seçeneği sunun.

4. Yapay Zekâ Dayanıklılığı İçin Yerel Güvenceler Şart
Küresel sistemlerdeki aksamalar, “Yapay Zekâ Egemenliği” kavramını hayati kılıyor. İşletmelerin veri, altyapı ve modelleri üzerinde her an kontrol sahibi olması gerekiyor.
Gerçeklik: Yöneticilerin %93’ü, 2026 stratejilerine yapay zekâ egemenliğini dahil etmeleri gerektiğini kabul ediyor.
Adım: Verilerinizin nerede durduğunu ve kritik hesaplama kaynaklarınıza erişiminizi garanti altına alın.

5. Kuantum Çağında “Birlikten Kuvvet Doğar”
Kuantum avantajının 2026 sonuna kadar ortaya çıkması bekleniyor. Ancak bu teknoloji tek bir şirketin tek başına sırtlayamayacağı kadar büyük kaynaklar gerektiriyor.
Ekosistem Gücü: Kuantuma en hazır organizasyonlar, diğerlerine göre 3 kat daha fazla iş ortaklığı ekosistemine dahil durumda.
Sonuç: Geleceğin kazananları, verilerini ve işlem güçlerini doğru ortaklarla birleştirenler olacak.

Raporun tamamı için tıklayınız.

Geçtiğimiz yıllarda yapay zekâyı (AI) anlamaya ve küçük çaplı pilot projelerle test etmeye odaklanmıştık. Ancak 2026 yılı itibarıyla “deney” dönemi kapandı; artık AI’nın operasyonel bir zorunluluk haline geldiği ve ölçeklendiği “etki” dönemindeyiz. Deloitte tarafından yayınlanan Teknoloji Trendleri 2026 Raporu, yapay zekâ ile “deney” yapma evresinin bittiğini ve “ölçeklenebilir etki” yaratma döneminin başladığını vurguluyor.

Deloitte’un son yayınlanan Tech Trends 2026 raporu, başarılı organizasyonların iş yapış biçimlerini temelden nasıl yeniden inşa ettiğini (The Great Rebuild) gözler önüne seriyor. Raporun en güçlü mesajı ise oldukça net: mesele artık yapay zekâyı kullanmak değil, iş süreçlerini yapay zekâ için yeniden tasarlamak. İşte radarınızda olması gereken 5 ana trend ve takip edilmesi gereken kritik sinyaller:
1. Fiziksel Dünyaya İnen Zekâ: AI ve Robotik Kavuşması
Yapay zekâ artık yalnızca ekranlarda çalışan bir yazılım değil; fiziksel dünyayı algılayan, öğrenen ve otonom hareket eden sistemlere dönüşüyor. Bu dönüşüm sadece robotlarla sınırlı değil; otonom araçlar, drone’lar, sensör sistemleri ve dijital ikizler gibi çok daha geniş bir ekosistemi kapsıyor.
Geleneksel robotlar önceden tanımlanmış görevleri yerine getirirken, “fiziksel AI” sistemleri gerçek zamanlı verilerle kararlarını adapte edebiliyor ve değişen koşullara uyum sağlayabiliyor.
İnsansı Robotlar: 2035 yılına kadar iş yerlerinde 2 milyon insansı robotun görev alacağı öngörülüyor.
Kritik Gelişme: Amazon gibi devler şimdiden milyonuncu robotunu devreye aldı ve AI koordinasyonu ile verimliliği %10 arttırdı.

2. Ajan Gerçekliği: “Silikon Tabanlı” Yeni Bir İş Gücü
Bugün birçok kurum yapay zekâyı mevcut süreçlere entegre etmeye çalışıyor. Ancak raporun da vurguladığı gibi, gerçek dönüşüm bu süreçleri yapay zekâ için yeniden tasarlamaktan geçiyor.
Üretim Gerçeği: Mevcut durumda kurumların yalnızca %11’i ajan tabanlı sistemleri üretim ortamında aktif olarak kullanıyor. Bunun en önemli nedeni, şirketlerin hâlâ mevcut (ve çoğu zaman verimsiz) süreçleri otomatikleştirmeye çalışması.

Öneri: AI ajanlarını sadece bir araç değil, yönetilmesi, eğitilmesi ve performansının takip edilmesi gereken dijital birer çalışan (silikon tabanlı iş gücü) olarak görmeye başlayın.

3. Altyapı Hesaplaşması: Hesaplama Ekonomisi
Yapay zekânın üretim ortamına taşınması, altyapı tarafında ciddi bir kırılma yarattı. Token maliyetleri son yıllarda dramatik şekilde düşmüş olsa da, kullanım hacmindeki artış toplam maliyetleri hızla yukarı çekiyor.
Bu durum, organizasyonları yeni bir gerçeklikle karşı karşıya bırakıyor: AI artık yalnızca bir yazılım yatırımı değil, aynı zamanda bir altyapı ve maliyet yönetimi problemi.
Hibrit Mimari: Şirketler artık esneklik için bulut, tutarlı maliyet için yerinde (on-premises) ve hız için “uç” (edge) bilişimi bir arada kullanıyor.
AI Fabrikaları: Sadece AI işlemleri için optimize edilmiş, özel soğutma ve ağ sistemlerine sahip veri merkezleri yükselişe geçiyor.

4. AI-Yerli Organizasyon: Büyük Yeniden İnşa
Yapay zekâ, teknoloji organizasyonlarını daha yalın ve stratejik hale getiriyor. CIO’ların rolü, altyapı yöneticiliğinden “AI orkestra şefliğine” evriliyor.
Yeni Roller: İnsan-AI iş birliği tasarımcıları, AI istemi (prompt) mühendisleri ve model eğitmenleri gibi yeni meslekler standart hale geliyor.
Sonuç: Teknoloji ekipleri artık sadece “hizmet veren” değil, iş stratejisini belirleyen “liderler” olarak konumlanıyor.

5. Siber Savunma İkilemi: AI ile Korunmak
Yapay zekâ yeni fırsatlar yaratırken, aynı zamanda yeni risk alanları da doğuruyor. Shadow AI, model zehirlenmesi ve adversarial saldırılar gibi tehditler, organizasyonların güvenlik yaklaşımını yeniden düşünmesini gerektiriyor.
Bu riskler dört temel katmanda ortaya çıkıyor: Veri, model, uygulama ve altyapı.
Ancak bu tehditlerle mücadelede en güçlü araç yine yapay zekânın kendisi. Kurumlar artık AI destekli tehdit tespiti, otomatik savunma sistemleri ve “red teaming” uygulamalarıyla güvenlik stratejilerini yeniden şekillendiriyor.

Takip Edilmesi Gereken “Sinyaller”
Ana trendlerin ötesinde, sessizce büyüyen ve büyük etki yaratabilecek 5 önemli sinyale dikkat:
• GEO (Generative Engine Optimization): SEO bitiyor; artık AI yanıtlarında nasıl üst sırada çıkacağımızı konuşuyoruz.
• Sentetik Veri: 2028 yılına kadar AI verilerinin %80’inin yapay üretileceği ve bunun model kalitesini nasıl etkileyeceği kritik bir soru.
• Nöromorfik Bilişim: İnsan beyninden ilham alan, 100 kat daha az enerji harcayan işlemciler.
• Edge AI ve yeni kullanım senaryoları
• AI Giyilebilir Teknolojiler: Akıllı gözlükler ve ekranı olmayan sesli asistan cihazlarının ana akım olup olmayacağı.
• Biyometrik Kimlik Doğrulama: Deepfake’lere karşı fiziksel varlığın tek geçer akçe haline gelmesi.
• Temel AI modellerinin gelişim hızında olası yavaşlama (plateau).
• AI ajanlarının beraberinde getirdiği yeni veri gizliliği riskleri.

Sonuç olarak 2026 itibarıyla yapay zekâda rekabet avantajı, en gelişmiş teknolojiye sahip olmaktan çok, bu teknolojiyi iş süreçlerini yeniden tasarlamak için ne kadar hızlı ve cesur kullandığınızla ilgili. Bu yeni dönemde kazananlar, yapay zekâyı sadece entegre edenler değil, onunla birlikte iş yapış biçimlerini yeniden kurgulayanlar olacak gibi görünüyor.

Raporun tamamı için tıklayınız.

Dünya her zamankinden daha hızlı dönüyor; yapay zekâ bir araçtan iş arkadaşına dönüşüyor, jeopolitik dengeler yeniden kuruluyor ve iş gücünün beklentileri kökten değişiyor. McKinsey’nin 15 ülkeden 10.000’den fazla liderin katılımıyla hazırladığı “The State of Organizations 2026” raporu, bu fırtınalı denizde yolunu bulmak isteyen şirketler için bir yol haritası sunuyor.

Rapora göre artık “kısa vadeli direnç” yerini, teknoloji ve insan odaklı sürdürülebilir üretkenliğe bırakıyor. İşte önümüzdeki dönemi şekillendirecek 9 temel değişim:
1. Yapay Zekayı “Süs” Olmaktan Çıkarmak
Organizasyonların %88’i yapay zekâ ile deneyler yapıyor ancak sadece %19’u kârlılık üzerinde anlamlı bir etki görebiliyor. Gerçek değer, yapay zekayı bir yama gibi kullanmakta değil; iş süreçlerini uçtan uca yeniden tasarlayan bir “çift yönlü dönüşüm”de.

2. İnsan ve Yapay Zekâ Ajanlarının Ortaklığı
Yapay zekâ artık sadece bir asistan değil, otonom bir ekip arkadaşı (ajan) olma yolunda. Liderlerin %55’i, çalışanların yapay zekâ yetkinliklerini geliştirmenin üstel üretkenlik artışı getireceğini öngörüyor.

3. Paylaşılan Hizmetlerin Yeni Yüzü
Geleneksel paylaşılan hizmet merkezleri (SSC), yerini “Yapay Zekâ Yerlisi” küresel iş hizmetlerine (GBS) bırakıyor. Bu sanal merkezler, insan ve yapay zekâ arasındaki iş birliğini orkestra ederek inovasyonu ölçeklendirecek.

4. Jeopolitik Belirsizlikte Değer Yaratmak
Yöneticilerin %72’si jeopolitik kırılganlıkların etkisini hissediyor. Başarının anahtarı; bölgesel uyum ile küresel ölçek arasında denge kuran, veri analitiği ile riskleri önceden sezen esnek yapılar inşa etmekten geçiyor.

5. Yapıdan Akışa Geçiş
Liderlerin üçte ikisi organizasyonlarını çok karmaşık buluyor. Artık sadece organizasyon şemalarını değiştirmek (kutularla oynamak) yetmiyor; asıl büyük kazanım işin akışını sadeleştirmekten ve karar mekanizmalarını hızlandırmaktan geliyor.

6. Öze Odaklanmanın Gücü
Her şeyi yapmaya çalışmak, hiçbir şeyi tam yapamamak demektir. “Üst yönetim” seviyesinde hedefler %56 oranında netken, bu oran orta kademede %27’ye düşüyor. Kaynakları her yere eşit dağıtmak yerine, şirketin gerçek gücünü temsil eden “kazanılması zorunlu savaşlara” odaklanmak şart.

7. Performansta İnsani Eşik
Sürdürülebilir başarı için çalışan sağlığı ve performansı bir madalyonun iki yüzü gibidir. Ancak liderlerin sadece %20’si finansal olmayan ödüllerin motivasyonu arttırdığına inanıyor. İnsan odaklı performansı başaran şirketlerin, rakiplerinden 4.3 kat daha fazla kalıcı finansal başarı sağladığı görülüyor.

8. Kapsayıcılık Stratejik Bir Zorunluluk
Küresel liderlerin %90’ı çeşitlilik ve kapsayıcılığı (D&I) hâlâ en önemli önceliklerden biri olarak görüyor. Kapsayıcı bir kültür, çalışan bağlılığını arttırmanın yanı sıra inovasyon ve rekabet gücü için vazgeçilmez bir motor görevi görüyor.

9. İçten Dışa Liderlik
Liderlik artık sadece başkalarını yönetmek değil, önce kendini yönetmektir. Tevazu, empati ve öz farkındalık gibi “insani” değerleri merkeze alan liderler, belirsizlik çağında ekiplerine daha güvenli bir liman sunuyor.

Sonuç olarak 2026’nın kazananları, değişimi bir “proje” olarak değil, sürekli bir çalışma biçimi (Business as Change) olarak görenler olacak.

Raporun tamamı için tıklayınız.

2026 yılında dünya, büyük güçler arasındaki ekonomik çatışmaların ve teknolojik hızlanmanın yarattığı bir uçurumun kenarında duruyor. Dünya Ekonomik Forumu (WEF) tarafından geçtiğimiz günlerde yayınlanan Küresel Riskler Raporu 2026, önümüzdeki iki yılın “fırtınalı” geçeceğine dair inancın %36’dan %50’ye yükseldiğini ortaya koyarak ciddi bir karamsarlık tablosu çiziyor.

Dünya Ekonomik Forumu (WEF) tarafından her yıl yayınlanan Küresel Riskler Raporu, iş dünyası, akademi, sivil toplum ve kamu dâhil olmak üzere farklı sektörlerden bin 300’den fazla lider ve uzmanın görüşlerine dayanıyor. Rapora göre, ankete katılanların yarısı önümüzdeki iki yılın çalkantılı veya fırtınalı geçeceğini öngörüyor. Bu oran, geçen yılki raporda %36 seviyesindeydi.

Kısa Vadeli Tehdit: Jeoekonomik Çatışma ve Bilgi Kirliliği
Önümüzdeki iki yıllık süreçte (2026-2028), küresel istikrarı bozması en muhtemel risklerin başında Jeoekonomik Çatışma geliyor. Ticaret savaşları, yaptırımlar ve tedarik zincirlerinin silah olarak kullanılması, katılımcıların %18’i tarafından “en büyük kriz tetikleyicisi” olarak görülüyor.
Kısa vadeli görünümde ilk 3 risk şu şekilde sıralanıyor:
1. Jeoekonomik Çatışma: Tedarik zincirlerini ve ortak şoklara yanıt kapasitesini tehdit ediyor.
2. Yanlış ve Yanıltıcı Bilgi: Özellikle yapay zekâ ile üretilen dezenformasyon, toplumsal güveni sarsıyor.
3. Toplumsal Kutuplaşma: Demokratik sistemler üzerindeki baskıyı artırarak karar alma süreçlerini kilitliyor.

Ekonomik Risklerde Sert Yükseliş
Raporun en dikkat çekici kısımlarından biri, ekonomik endişelerdeki hızlı tırmanış. Ekonomik durgunluk ve enflasyon riskleri geçen yıla göre sekiz basamak birden yükselerek sırasıyla 11. ve 21. sıraya çıktı. Uzmanlar; artan borç yükü ve varlık balonlarının, jeopolitik gerilimlerle birleşerek piyasalarda yeni bir oynaklık dönemi başlatabileceği konusunda uyarıyor.

Yapay Zekanın İki Yüzü: Fırsat mı, Tehdit mi?
Yapay zekanın (AI) olumsuz sonuçları, rapordaki en sert yükselişi gösteren risk oldu. İki yıllık vadede listenin sonlarında (30. sıra) yer alan bu risk, 10 yıllık perspektifte 5. sıraya fırlıyor. Bu durum, AI’nın kısa vadedeki verimlilik vaatlerinin ötesinde, uzun vadede işgücü piyasalarını ve küresel güvenliği kökten sarsabileceğine dair derin endişeleri yansıtıyor.

Çevre Riskleri Geri Plana mı Atılıyor?
İlginç bir bulgu olarak, çevresel riskler (aşırı hava olayları, kirlilik vb.) kısa vadeli sıralamada geriledi. Ancak bu bir “iyileşme” değil, kısa vadeli ekonomik ve siyasi kaygıların aciliyetinin, uzun vadeli hedefleri gölgelediği bir öncelik değişimi olarak tanımlanıyor. Buna rağmen, 10 yıllık perspektifte listenin ilk üç sırasını hâlâ çevresel tehditler (aşırı hava olayları, biyoçeşitlilik kaybı ve Dünya sistemlerinde kritik değişimler) oluşturuyor.

Kök Neden: Eşitsizlik
Eşitsizlik, üst üste ikinci yıl “en fazla birbirine bağlı risk” olarak tanımlandı. Toplumsal sözleşmenin zayıflamasına neden olan bu durum; kutuplaşmayı, göç hareketlerini ve ekonomik istikrarsızlığı besleyen bir motor görevi görüyor.

Özetle 2026 Küresel Riskler Raporu, çok kutuplu ve parçalanmış bir dünya düzenine doğru hızla ilerlediğimizi gösteriyor. Güvenin azaldığı bu dönemde, küresel riskleri yönetmek için iş birliği her zamankinden daha hayati bir önem taşıyor.