Türkiye’nin en büyük iş dünyası organizasyonu ve uluslararası perakende sektörünün en önemli buluşmalarından biri olan Perakende Günleri 2026, ikinci gününde İstanbul Haliç Kongre Merkezi’nde gelenekselleşen ‘Perakende Güneşi Ödülleri’nde sektörün başarılı projeleri ve isimleri ödüllendirildi.

Çeyrek asırlık geçmişiyle sektörün en prestijli ve köklü buluşması olan Perakende Günleri, ikinci gününde de perakendenin geleceğine yön veren konuları, ilham verici konuşmaları, yenilikçi çözümleri ve güçlü iş birliklerini aynı çatı altında buluşturdu.

“Perakende Güneşi Ödülleri” Sahiplerini Buldu
Soysal Eğitim ve Danışmanlık tarafından düzenlenen, bir sektör buluşmasının ötesinde; ilham, iş birliği ve vizyonun sahneye taşındığı bir platform olan Perakende Günleri 2026 kapsamında, sektörün en prestijli ödülleri olan “Perakende Güneşi Ödülleri” sahiplerini buldu. Dijital Pazarlama Başarı Ödülleri kapsamında, perakende sektörünün başarılı ve yenilikçi dijital pazarlama uygulamaları ödüllendirildi.

Marka bilinirliğini artırmak, yeni müşteriler kazanmak, satışları artırmak, müşteri sürekliliği ve sadakatini sağlamak ve benzeri hedefler doğrultusunda, şirket stratejileri ile uyumlu dijital pazarlama projeleri ile bu ödüle hak kazanan markalar: “Pin Drinks: Dijital Dönüşüm ve Kullanıcı Deneyimi Stratejisi” projesi ile Argevim Bilişim Teknolojileri ve Pin Drinks; “Payfour” projesi ile CarrefourSA; “WhatsApp Botuyla Kişiselleştirilmiş Pazarlama Yolculuğu” projesi ile D-Dat Consultancy ve Urban Care; “Araç Gereç Influencer” projesi ile ebebek; “Shopla” projeleri ile Esas Gayrimenkul; “İlham Veren Mecrada, İlham Veren Dönüşüm Oranı Artışı: %78” projesi ile Madame Coco; “Migros’la Yaşayacağım” projesi ile Migros One; “Şişirilmemiş İndirimler” projesi ile Mion; “Bilge: Akıllı Satış Danışmanı Asistanı” projesi ile Teknosa ve “Meraktan Dönüşüme: Kore Güzelliği ve Yapay Zeka ile Müşteri Etkileşim” projesi ile Watsons oldu.

Sektörün Önemli İsimlerine 25. Yıl Onur Ödülleri
Perakende Günleri’nin 25’inci yılına özel olarak, daha önce Yaşam Boyu Başarı Ödülü almış sektörün önde gelen isimleri için “25. Yıl Onur Ödülü” töreni de Beyazıt Öztürk’ün sunumuyla düzenlendi.

Ödül alan isimler; Derimod Kurucu ve Yönetim Kurulu Başkanı Ümit Zaim, Orka Holding Kurucu ve Yönetim Kurulu Başkanı Süleyman Orakçıoğlu, Kiğılı Kurucu ve Yönetim Kurulu Başkanı Abdullah Kiğılı, Torunlar GYO Kurucu ve Yönetim Kurulu Başkanı Aziz Torun, Silk & Cashmere Kurucusu Ayşen Zamanpur, Boyner Holding Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO’su Cem Boyner, Mudo Kurucu ve Onursal Başkanı Mustafa Taviloğlu, LYNX Gayrimenkul Yönetim Kurulu Başkanı Nuşin Oral, LC Waikiki Yönetim Kurulu Başkanı Vahap Küçük, Park Bravo Kurucusu Kamil Özçoban, Desa Kurucu ve Yönetim Kurulu Başkanı Melih Çelet oldu.

Ödülleri takdim edilen isimlerden ilki, Kiğılı Kurucusu ve Yönetim Kurulu Başkanı Abdullah Kiğılı, duygularını şöyle ifade etti: “Sektörün gelişmesinde çok büyük emeklerimiz var. Herkesi topladık, derneği kurduk, birliği beraberliği sağladık. Kıskançlığı ortadan kaldırdık. Ne mutlu bana, yaşım 82, hâlâ işimin başındayım. Çok şanslıyım.”

Derimod Kurucu ve Yönetim Kurulu Başkanı Ümit Zaim ödülünü aldıktan sonra duygularını paylaştı: “Derimod olarak bu sene 50. yılımızı kutluyoruz, 25 yıldır Soysal’ın yaptığı tüm işlere katılıyoruz. Kendisine gıpta ediyorum. Dostumun sektöre verdiği katkılar çok kıymetli.” Orka Holding Kurucu ve Yönetim Kurulu Başkanı Süleyman Orakçıoğlu ise sürpriz çalışmalarından bahsetti: “Global anlamda ekibimizle birlikte Dünya’nın her yerinde bayrağımızı dalgalandırma misyonumuz var. Markalı ihracat bizim için çok önemli. En son Millî Takımımız için hazırlıklarımızı yaptık, ek sürprizlerimiz de olacak. Dünya Kupası grup maçlarında karşımıza çıkacak Paraguay Millî Takımını da giydireceğiz.” 8 yaşında çalışmaya başlayıp sektöre sayısız AVM kazandıran Torunlar GYO Kurucu ve Yönetim Kurulu Başkanı Aziz Torun, duygularını şöyle ifade etti: “25 yıldır AVM yatırımcılığını sürdüren istisna isimlerden biriyim. Bursa’ya 50 markalı AVM götürdük, Zafer Plaza’da Perakende Okulu açtık, satış elemanları yetişmesini sağladık. Bundan sonra da bu sektörü daha ileriye götüreceğiz.” “Sürdürülebilir Moda, Sessiz Lüks” kavramlarının temsilcisi Silk and Cashmire Kurucusu Ayşen Zamanpur, “Türkiye’de kadın olmak her alanda zor ama girişimcilikte cinsiyet farkı olacağını pek düşünmüyorum. Bugün aldığım ödülü torunlarıma ithaf ediyorum” dedi. Boyner Holding CEO’su ve Yönetim Kurulu Başkanı Cem Boyner, düşünceleri şöyle aktardı: “Daha yeni başladık, yapacak çok işimiz var, içimizde 18 yaş ruhu var. Suat’a kucak dolusu sevgiler ve teşekkürler. Tüm sektörü kucakladığın ve Hopi’nin lansmanına bir sene kala podyuma çıkarıp bana mikrofon verdiği için çok teşekkürler.” DESA Kurucusu ve Yönetim Kurulu Başkanı Melih Çelet ise şunları söyledi: “54 yıldır markamızı Dünya genelinde pazarlamaya çalışıyoruz, bunun yorgunluğu ile devam ediyoruz. Çok teşekkür ediyorum.” MUDO Kurucusu ve Onursal Başkanı Mustafa Taviloğlu, ödülü aldıktan sonra duygularını şöyle aktardı: “Sahneye çıkmak sürpriz oldu benim için. Suat’la iş arkadaşlığımız var. 25 yıldır bu çalışmasını sürdürüp etkinlik alanını doldurabiliyor. Ben ona ödül değil ama başka bir hediye getirdim” diyerek büyük bir nazarlık hediye etti. Taviloğlu, sözlerine şöyle devam etti: “Tekrar dünyaya gelsem yeniden bu işi yaparım, ne mutlu ki perakendecisiniz.” LYNX Gayrimenkul Yönetim Kurulu Başkanı Nuşin Oral, “Sektörümde olmaktan her zaman gururluyum, kurucu değilim ama içine doğdum, 1994’ten beri bu yolculuktayız. Suat sayesinde öğrendiklerimizi duyurduk, rekabetin bu kadar tatlı olduğu başka bir sektör de görmedim” dedi. Son olarak, LC Waikiki Yönetim Kurulu Başkanı Vahap Küçük, duygularını şöyle aktardı: “25 yıl dile kolay. Suat Bey’i katkıları ve emeklerinden dolayı tebrik ediyor, kendisinden danışmanlık da aldık ve her zaman feyz alıyoruz. Rekabete rağmen dostluğumuz, birlik ve beraberliğimiz için çok gururluyum. Gençlere hayal edip iyi bir vizyon belirlemelerini, akıl ve alın terini birleştirmelerini tavsiye ediyorum.”

Bugün Türkiye’de ev, perakende ve hizmet sektörünü kapsayan doğrudan tüketim aşamasındaki yaklaşık 14 milyon ton gıdayı her yıl kendi ellerimizle çöpe atıyoruz.
Çöpe attığımız sadece gıda değil; su, enerji, emek, zaman ve geleceğimiz. Evlerimizde yaşanan gıda israfının en büyük ve en gizli faili ise gıda etiketlerini doğru yorumlayamıyor olmamız.

Türkiye’nin %72’si Son Tüketim Tarihi (STT) ile Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi (TETT) arasındaki farkı bilmiyor
Toplumumuzda her 10 kişiden 7’si etiketlerin üzerindeki iki kritik kavram arasındaki farkı bilmiyor. Bu bilgisizlik, henüz tüketilebilir durumda olan milyonlarca ton güvenilir gıdanın, arkasındaki devasa emek ve kaynakla birlikte gereksiz yere çöpe gitmesine neden oluyor.
Bizler, gıda sektörünün, bilim dünyasının, tüketici haklarının ve sürdürülebilirlik hareketinin temsilcileri olarak; korku kültürüyle değil, bilimsel gerçeklerle hareket eden bilinçli bir tüketici topluluğu inşa etmek için Gıda Okuryazarlığı Seferberliği başlatıyoruz.
Kamuoyuna ve tüm tüketicilere ilan ediyoruz:
1. TETT İsrafı Önler, Milli Serveti Korur!
Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi (TETT); makarna, bakliyat, konserve ve bisküvi gibi dayanıklı gıdaların kalite ve lezzet göstergesidir. TETT bir tehlike alarmı değildir. Uygun koşullarda saklanan, ambalajı sağlam ve görüntü, koku, tat gibi duyusal özelliklerinde herhangi bir sorun tespit edilmeyen ürünler, TETT’si geçse dahi güvenle tüketilebilir. TETT’si geçen gıdayı kontrol etmeden çöpe atmak, milli serveti çöpe atmaktır.
2. STT Hayat Kurtarır, Taviz Verilemez!
Son Tüketim Tarihi (STT); et, süt, balık ve yumurta gibi çabuk bozulabilen yüksek riskli gıdaların güvenlik sınırıdır. STT’si geçmiş bir ürünün tadı, kokusu veya görüntüsü değişmemiş olsa bile içinde görünmez patojenler üreyebilir ve sağlık riski oluşturabilir. Sağlığı korumak israf değildir; STT’si geçen gıdalar asla tüketilmemelidir.
3. Gıda İsrafı Küresel İklim Krizinin Tetikleyicisidir!
Eğer gıda israfı bir ülke olsaydı, ABD ve Çin’den sonra dünyanın en büyük üçüncü sera gazı emisyon kaynağı olacaktı. TETT farkındalığı yaratmak, sadece mutfakta tasarruf sağlamak değil, iklim kriziyle mücadelenin en ön safında yer almaktır.
4. Bu Bir Tasarruf Meselesinden Çok Bilinçli ve Sorumlu Tüketim Hareketidir!
Gelişmiş dünya ülkelerinde TETT’si yaklaşan veya geçen gıdaları ekonomiye kazandırmak yalnızca ekonomik değil; çevresel ve etik sorumluğun bir parçası olarak görülüyor. Tüketilebilir durumdaki gıdaların çöpe gitmesini önlemek; bilinçli tüketimin, sürdürülebilir yaşamın ve gıda okuryazarlığının önemli göstergelerinden biri kabul ediliyor. Türkiye de gıda okuryazarlığı bilincini geliştirerek israf yerine bilinçli tüketimi merkeze alan yeni bir tüketim kültürü oluşturmak zorundadır.

Tüm Paydaşlara Açık Çağrımızdır:
Sürdürülebilirlik ve Çevre Derneklerini Göreve Çağırıyoruz: İklim kriziyle mücadeleyi sadece işletmelerde değil, evlerin mutfaklarındaki bu gizli israfla savaşarak büyütelim.

Tüketici Derneklerini Göreve Çağırıyoruz: Tüketicilerimize sadece fiyat odaklı değil, doğru etiket okuma ve gıda okuryazarlığı eksenli hak ve sorumluluk eğitimlerini hep birlikte verelim.

Üreticileri ve Gıda Perakendecilerini Göreve Çağırıyoruz: Tedarik zincirindeki gıda kaybını önlemek için, TETT’si yaklaşan ürünlerin indirim rafları, gıda bankacılığı ve sosyal sorumluluk modelleri aracılığıyla hızla yeniden ekonomiye kazandırılmasını sağlayacak altyapıları kuralım; ambalajlarda gıda okuryazarlığını destekleyici açık ifadelere yer verelim.

Medyayı ve Kamuoyunu Göreve Çağırıyoruz: Bilimsel gerçekleri görünür kılarak, bilinçli tüketim kültürüne dayanan bu farkındalık çağrısını kitleselleştirelim.

Gıda güvenliğinden asla taviz vermeden, bilimi ve etik sorumluluğu mutfağımıza taşıyalım. Kokusunda, tadında, dokusunda bozulma yoksa; TETT’si geçmiş gıdanı çöpe atma, geleceğini koru!
Gıdanı Koru, Yarınını Kurtar!

#gıdanıkoruyarınınıkurtar #gıdanıkoru #gıdaseferberliği #gıdaokuryazarlığı

İMZACILAR / DESTEKLEYEN KURULUŞLAR
Gıda Güvenliği Derneği (GGD)
Gıda Perakendecileri Derneği (GPD)
Güvenilir Ürün Platformu (GÜP)
Sürdürülebilir Gıda Platformu (SGP)
Temel İhtiyaç Derneği (TİDER)
Tüketici Başvuru Merkezi (TBM)
Tüketiciyi Koruma Derneği (TÜKODER)
Tüketici Şikayetleri Federasyonu (TŞF)
Türkiye Gıda Sanayii İşverenleri Sendikası (TÜGİS)
Türkiye Gıda ve İçecek Sanayii Dernekleri Federasyonu (TGDF)

10. Ortak Gelişim Kongresi’nde perakendenin kendi ekosistemi ile birlikte çoğalarak büyüyen etkisini ele aldık.

19 Kasım 2024 Salı günü gerçekleştirdiğimiz 10. Ortak Gelişim Kongresi’nde gıda perakendecilerini ve tedarikçilerini bir araya getirdik. 900’ün üstünde profesyonelin Wyndham Grand Levent İstanbul’da buluştuğu kongre, eş zamanlı olarak Digital Network Alkaş’ta yayımlandı.

Yönetim Kurulu Başkanımız Alp Önder Özpamukçu’nun açılış konuşmasını yaptığı kongrede, değişen alışveriş dinamikleri, dijitalleşmenin getirdikleri, tüketici alışkanlıkları, üretimin desteklenmesi gibi birçok konu başlığı ele alınırken, sektörün ana mesajları önemli perakende liderleri tarafından vurgulandı. Kongrede hızlı tüketim ürünleri pazarının genel durumuna dair güncel veriler paylaşılırken, oturumlarda sektör gündemine dair çalışmalar, geleceğe hazırlanma yolları ve kapanışta da dünyadaki makro değişimler konuları incelendi.

Perakendenin Çoğaltan Etkisi ile Ülke Ekonomisine Katkı Büyüyor
Kongrenin açılış konuşmasını yapan Özpamukçu, toplamda 2,85 trilyon liralık gıda perakendesinde organize kanalın 1 trilyon liraya ulaştığını bunun da halen yüzde 35 orana tekabül ettiğini belirtti. Enflasyonla ve kayıtdışı ile mücadelede önemli rol oynayan organize perakendenin gelişiminin ülkeye farklı alanlarda katkılarının olacağını vurgulayan Özpamukçu, bu katkının tüketici, üretici, istihdam, kayıtlı ekonomi, vergi gelirleri başlıklarında yansımalarını açıkladı.

Perakendenin ekosistemi ile beraber ekonomiye katkısının çarpan etkisi ile arttığını belirten Özpamukçu şöyle devam etti: “Perakende, sadece kendisini değil içinde bulunduğu ekosistemin tüm paydaşlarının ve dolayısıyla da ülke ekonomisinin gelişiminde lokomotif görevi görüyor. Ve bu etkiyi her kademede daha da artırarak çoğaltıyor. Yeni bir mağaza, bir kafe, bir restoran açıldığını düşünün, beraberinde harekete geçen sektörleri, ulaşılan yeni tüketicileri, istihdam eden çalışanları, bu satış noktasına ürün sağlayan üretici ve tedarikçileri, ürünleri getiren lojistik işletmesini, daha sayamadığımız birçok bileşeni düşünün. Sadece bir mağaza açılışında çoğalarak büyüyen katkı, binlerce mağazanın işleyişinde inanılmaz boyutlara ulaşıyor.”

Türkiye’nin artık yeni bir gelişim hikayesi yazması gerektiğini ifade eden Özpamukçu, tarım ve hayvancılıktan üretime, lojistikten insan kaynağına kadar pek çok konuda perakende sektörünün sürdürdüğü çalışmalara, ülke çapında bir yaklaşım gerektiğini, yapısal reformlarla kalkınma ekonomisi politikalarına ihtiyaç olduğunu belirtti.

Organize Perakende Üzerinde Yaratılmaya Çalışılan Yanlış Algı, Tüketici Tarafından Satın Alınmıyor
Enflasyonla mücadele ve fiyat istikrarı konusunda organize perakende için yanlış bir algı oluşturulduğunu ama bu algının tüketicide bir yansıması olmadığını da ifade eden Özpamukçu, ürünlerin fiyat oluşumundaki maliyetlerin detaylı araştırılmadığı ve sorunların kök nedenlerine ulaşılmadığı durumda, bulunan çözümlerin geçici olacağını vurguladı. Özellikle meyve sebze fiyatlarındaki tartışmalara da değinen Özpamukçu: “Ülkemizde gıda firesinin 43 milyar dolar seviyesinde olması, bunun 15 milyar dolarlık kısmının meyve sebzeden oluşması, meyve sebze de tarladan rafa giderken fire, işçilik ve nakliyenin çok yüksek ağırlığı sebebiyle bu fiyatların her satış noktasında tarladan çok farklı şekilde oluştuğu görmezden geliniyor. Bu sadece bir faktör. Sebze meyve ürünlerinde modern kanaldaki satış noktalarının büyük çoğunluğu kar etmeden veya çok cüzi karlarla bu operasyonu yürütüyor. Bu ürünlerdeki toplam pazar payımız da yüzde 10’u geçmiyor. Açık pazarlar ve ev dışı tüketim bu ürünlerde pazarın en büyük kısmını oluşturuyor. Bu algı yanıltmaları gerçek sorunumuz olan maliyet artışı sorununa odaklanmanın önüne geçerek bu alandaki vermemiz gereken mücadeleyi zayıflatıyor ve sorunun büyümesine neden oluyor. Bu konuda organize perakendenin çok güçlü olduğu ve benzer nüfusa sahip olduğumuz, Almanya ve İngiltere örneklerinde oradaki gıda kayıplarının 8-9 Milyon ton ve 20 Milyar dolar seviyesinde olup bizde 18 Milyon Ton ve 43 Milyar dolar seviyesinde olması bile, organize perakendenin ülkemizde daha da gelişmesi ve rekabet ve verimliliği artırmasına ne kadar ihtiyacımız olduğuna somut bir örnek.” dedi.

Sektör Gündemine Işık Tutan Oturumlar İlgiliyle İzlendi
Gıda sektörünün çeşitli paydaşlarından 900’ün üstünde profesyonelin katıldığı Ortak Gelişim Kongresi’nde, ilgiyle beklenen rapor sunumları yer aldı.

NIQ (NielsenIQ + GfK) Türkiye Genel Müdürü /EEMEA E-Ticaret Başkan Yardımcısı Didem Şekerel Erdoğan ve NIQ (NielsenIQ + GfK) Türkiye Perakende Hizmetleri Direktörü Serhat Sükan tarafından sunulan Çoklu Kanal ve Okazyon Denklemini Dogru Anlamak: Büyümeye Boyut Verecek Alışverişçi ve Perakende Trendleri sunumunda, Türkiye tütün ve alkol hariç FMCG pazarının 2024’ün ilk 9 ayında hacim olarak %10,7 ciro olarak da %75,4 oranında büyüme kaydettiğinin altını çizen Didem Şekerel Erdoğan, global FMCG pazarının son 3 çeyrektir pozitif hacim büyümesi kaydederek olumlu bir tablo çizdiğini; Türkiye’nin ise 2023 başından beri sürdürdüğü pozitif hacim performansını son 2 çeyrekte çift haneli büyümelere taşıyarak Global ortalamadan pozitif olarak ayrıştığını vurguladı. Büyümeyi hem hacim ve hem de ciro bakımından öne çeken kategori grupları arasında Dondurma, Ev Temizlik Ürünleri ve Alkolsüz İçeceklerin öne çıktığını belirten Şekerel Erdoğan, 2024’ün ilk 9 ayında yüksek büyüme performansıyla ciro payını en çok arttıran ilk 3 kategorinin Dondurma, Çikolata Kaplamalılar ve Ev Temizleyicileri olduğunu paylaştı.

Serhat Sükan ise, FMCG E-Ticaret pazarının gelişimine ilişkin verileri paylaştı. Türkiye’nin FMCG içindeki %7’lik online payıyla Orta Doğu ve Doğu Avrupa’da öne çıkan bir pazar olduğunu vurgulayan Serhat Sükan, online payının Türkiye Tüketici Teknolojisi ve Dayanıklı Tüketim Ürünleri pazarında %23’lük bir paya sahip olduğunu ve FMCG bakımından henüz kat edilecek yol olduğunu paylaştı. 2024 yılının ilk 10 ayında offline pazar ile paralel bir ciro büyüme kaydedildiğini paylaşan Sükan, FMCG E-Ticaret pazarında 2024’ün ilk 9 ayında en çok ciro büyümesi kaydeden ilk 5 kategorinin Saç Jölesi, Kek, Ketçap, Çerez ve Mayonez olduğunu paylaştı.

Didem Şekerel Erdoğan Çoklu Kanal ve Okazyon, Yeni Tüketici Değerleri, Kalite Algısı, Z Kuşağı, İnovasyon, Akıllı Promosyon ve Çarpraz Medya başlıklarının yakın gelecekte FMCG büyümesinde çarpan etkisine sahip olacağını belirtirken, bu başlıklarda NIQ ölçüm ve araştırmalarına dayanan detaylı içgörüleri de katılımcılarla paylaştı.

“Değişen Dünyada Perakendenin Dinamikleri” oturumunda Caffè Nero Türkiye CEO’su Ahmet Yanıkoğlu moderatörlüğünde, Çelebi Gıda A.S & Little Caesars Türkiye İş Geliştirme Direktörü Bora Tanrıverdi, Yemeksepeti Market & Mahalle Genel Müdürü Bülent Dölek ve McDonald’s Türkiye Tedarik Zinciri Direktörü Sertaç Hamza bir araya geldi. Oturumda, özellikle yeme içme sektörünün gelişimi ve gelecek beklentileri farklı açılardan ele alındı.

“Üreten Türkiye’de Gıda Sektörünün Güç Birliği” başlıklı oturumda, Ekonomi Gazetesi Tarım Yazarı Ali Ekber Yıldırım moderatörlüğünde, Onur Market Yönetim Kurulu Başkanı Cemal Özen, Hatay Valiliği İl Planlama ve Koordinasyon Müdürü Mustafa Örgüt, Ağırnas Mimarsinan Kadın Kooperatifi Başkanı Şerife Tural ve Tavuk Dünyası CEO’su Volkan Mumcu, tarım ve hayvancılığın desteklenmesinin önemi ile bu yolda yapılması gerekenleri başarı örnekleriyle birlikte ele aldılar.

Kongrenin en ilgi çekici oturumları, “Liderlerin Perspektifinden Sektörün Geleceği” başlığıyla gerçekleşen, moderatörlüğünü İletişim ve Finans Danışmanı Dr. Artunç Kocabalkan’ın yaptığı, Alshaya Group – Avrasya (Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan) Genel Müdürü Bahadır Özbek, BİM Birleşik Mağazalar A.Ş. CEO’su Haluk Dortluoğlu, CarrefourSA CEO’su Kutay Kartallıoğlu, TAB Gıda Co-CEO’su Özgür Çetinkaya, Migros Grubu İcra Başkanı Özgür Tort ve A101 COO’su Talat Olgay’ın yer aldığı paneller oldu. Sektörün liderlerinin gündeme dair konuları ele aldığı panellerde, tedarik zincirinde yaratılan katma değer, tüketici odaklı çözümler, üretici – perakendeci iş birlikleri ve birlikte gelişim yolları, teknoloji ve dijitalleşmenin sektöre etkileri, gelecekteki çalışma şekilleri beklentileri ve insan kaynağı problemleri gibi pek çok konuda görüş alışverişi sağlandı.

Ortak Gelişim Kongresi keynote oturumlarında “Türkiye’de Değişen Paradigmalar: Geleceğe Nasıl Hazırlanmalıyız?” sunumuyla FutureBright Group Kurucu Ortağı Akan Abdula ve “21. Yüzyılın İlk Çeyreğinde Dünyaya Makro Perspektiften Bakmak” sunumuyla Oxford Üniversitesi CRIC Merkezi Kıdemli Üyesi /Üsküdar Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Deniz Ülke Kaynak ağırlandı.

Kongrede ayrı bir salonda düzenlenen Tanışma Stantları alanında 30 firmanın stantı yer aldı. Çoğunluğu yerel üreticilerden oluşan firmalar bu alanda ulusal perakende zincirleriyle tanışma ve ürünlerini tanıtma fırsatı buldular.

10. Ortak Gelişim Kongresi destekçileri arasında Platin Sponsorlar olarak Coca Cola İçecek, Fairy, PepsiCo, Perwol, Unilever ve Ülker yer aldı. Hayat Kimya, Nestle ve Palex Altın Sponsor olurken, IFCO, LilaKağıt, Netlog, NielsenIQ ve Yemek Sepeti Gümüş Sponsor desteği verdiler. Kongrenin Bronz Sponsorları HMK, Evyap, LaLorraine, Obase, PlusScope ve Revego oldu. Kongreye CNBC-e ise Medya Partneri olarak destek verdi.

Dubai Gelecek Vakfı (Dubai Future Foundation – DFF), gençleri güçlendiren ve gelecek nesiller için daha iyi bir gelecek tasarlamaya yardımcı olan yenilikçi çözümleri keşfetmek üzere tasarlanan ve her yıl yayınlanan Gelecek Fırsatları Raporu: Global 50 (Future Opportunities Report: The Global 50) adlı raporunun özel bir baskısını yayınladı: Gençlik ve Gelecek Nesiller (Youth and Future Generations)

Global 50 Özel Baskısı: Gençlik ve Gelecek Nesiller’in yayını, dünya liderlerinin bugünün ve gelecek yılların zorluklarını ve fırsatlarını ele almak üzere bir araya geldiği New York’taki Birleşmiş Milletler Gelecek Zirvesi’ne denk geldi. Uluslararası ve BAE merkezli uzmanların görüşlerini bir araya getiren rapor, dünyanın bugünün gençlerini ve gelecek nesilleri yenilikçi eylemlerle nasıl daha iyi destekleyebileceğini vurguluyor.

Bu özel baskıda, Global 50’nin önceki baskılarında yer alan ve BM Gelecek Paktı taslağındaki odak alanlarıyla uyumlu olan, Gelecek Nesiller Deklarasyonu taslağındaki ilkeleri destekleyen ve zirvede tartışılan temel belgeler olan Küresel Dijital İlkeler Sözleşmesi’ndeki fırsatlar vurgulanıyor.

Öne Çıkan Fırsatlar
1. Kutu İçinde Yaşam (Life-in-a-box): Uzay araştırmalarından ilham alan, yaşamın temel ihtiyaçlarını karşılayan ve gezegenin yükünü hafifleten, kendi kendine yeten evler.

2. GSYİH 2.0 (GDP 2.0): Ya ekonomilerimizin gerçek değerini ölçebilseydik? Sosyal ve çevresel etkiler de dahil olmak üzere tüm ekonomik faaliyetlerin tam maliyetinin ve gerçek değerinin küresel olarak kabul görmüş bir ölçüsü.

3. Standart Hizmet (Service as a standard): Ücretli sosyal ulusal hizmet herkes için yasal olarak mevcut ve bu da çalışma hayatı, toplum, sosyal ve çevresel katılımla ilgili görüşlerin değişmesine ve insanların yeni bir kariyere başlamadan veya hayatlarının bir sonraki aşamasına geçmeden önce toplumlarına ve topluma katkıda bulunmalarına olanak tanır.

4. Kariyer Merdivenini Tersine Çevirmek (Flipping the career ladder): Kariyer yörüngelerinin tersine çevrilmesi: Gençler için ’emeklilik’, bir büyüme dönemi ve ardından emekliler için ‘stajyerlik’, nesiller arasında dinamik, çeşitli işe alımları ve toplumsal katılımı teşvik eder.

5. Petri Kabı Hareket Halinde (Petri dish on the go): Taşınabilir cihazlar ve gelişmiş nanoteknoloji, bakterilerin gerçek zamanlı olarak tanımlanmasını sağlayarak daha hassas ve zamanında tedaviye olanak tanır.

6. Fikir Ekonomisi (The Ideas Economy): Bir gelir aracı olarak menkul kıymetleştirme yoluyla fikri mülkiyet haklarının yaygın bir şekilde oluşturulması, sahiplenilmesi ve ticaretinin yapılması.

7. Bilgelik Okulu (School for Wisdom): Okullar hem gençler hem de yaşlılar için gelişen teknolojilerin ortaya çıkardığı karmaşık zorlukların üstesinden gelmek için kültürel olarak bilgilendirilmiş muhakeme ve becerileri teşvik eden bilgelik temelli eğitim programları ile dönüştürülüyor.

8. İnsanlık Mahkemesi (Humanity Court): Sınırları olmayan dijital bir dünyada uyuşmazlık çözümü.

9. ÇSY-G: Geleceğe Doğru (ESG-F: Into the Future): Çevre, sosyal ve yönetişimin (ÇSY) ötesinde, işletmeler ÇSY’ye yaklaşımlarının uzun vadeli etkiye nasıl uygun olduğunu, boşlukların ortaya çıkmasını nasıl önlediklerini ve gelecekte paydaşların endişelerini nasıl öngördüklerini raporluyor.

10. Kamusal Yapay Zekâ (Public AI): İklim ve gıda güvenliğinden sağlık hizmetleri ve sürdürülebilir kalkınmaya kadar küresel zorluklarla ilgili belirli kullanım durumlarına uygulanan sürdürülebilirlik ve devam eden performans zorluklarını özellikle ele alan bir kamu malı olarak yapay zeka için bir çerçeve ve araç seti.

11. Tüm Kuşakların Diktatörlüğü (All-Generation Directorships): Peki ya yönetim kurulunda kuşak çeşitliliği bir zorunluluk olsaydı? Şirket, kamu ve sivil toplum yönetim kurulları ile mütevelli heyetlerine, yasal, düzenleyici ve uluslararası standartlarda kurumsal bir yönetişim ilkesi olarak her kuşaktan insanın sistematik olarak dahil edilmesi.

12. Ortaöğretim Artık Yok (Secondary No More): Sınıf seviyelerini ortadan kaldırın ve ortaöğretimdeki gençleri potansiyel geleceklerini keşfetmek ve tamamen kişiselleştirilmiş, uyarlanabilir ve bilişsel olarak çeşitli ortamlar aracılığıyla bilinçli kararlar almak için güven, esneklik ve güçlü ruh sağlığı ile donatın.

13. Taş Üstüne Taş – Her Yerde Karbon Temizliği (Brick By Brick – Carbon Removal Everywhere): Her yüzey karbonu temizleyebilseydi, ne olurdu? Yeni malzemeler, kaplamalar ve genetiği değiştirilmiş bitkiler havadaki karbonu uzaklaştırabilir ve şehirlerin net sıfır, hatta karbon negatif alanlar haline gelmesine yardımcı olabilir.

14. Kendini Gerçekleştirme Bakanlığı (The Ministry Of Self-Realisation): Evrensel ihtiyaçlar karşılandıkça, hükümetler kendini gerçekleştirmeyi mevzuatta bir öncelik haline getirerek tüm politika alanlarında kendi gündemlerini ve vatandaşlarının gündemini etkileyecek.

Bu fırsatlar toplumları güçlendirebilir, karmaşık ve evrensel ihtiyaçlara çözümler sunabilir, bireylerin ve toplulukların yenilik yapmasını sağlayabilir ve insanlığın yeni gerçekliklere, gelişmiş ekonomilere, daha iyi sağlığa ve daha temiz havaya dönüşümüne yardımcı olabilir.

Raporda ayrıca, DFF tarafından yürütülen araştırmalardan elde edilen önemli demografik eğilimlere ve içgörülere dikkat çekilerek, 15-24 yaş arası gençlerin şu anda küresel nüfusun %16’sını, yani yaklaşık 1,2 milyar kişiyi oluşturduğu belirtiliyor. Doğurganlık oranlarında öngörülen düşüş nedeniyle 2100 yılına kadar bu nüfusun sadece %11,5’e düşmesi bekleniyor ve bu durum gençlerin ve gelecek nesillerin değişen ihtiyaçlarını karşılayacak yenilikçi stratejilerin aciliyetinin altını çiziyor.

Raporda yer alan katkılar, BAE Khalifa Üniversitesi’nde Doçent olan Dr. Ameena Al-Sumaiti’nin de aralarında bulunduğu, kendi kendine yeten evler fırsatına yanıt veren çeşitli düşünce liderlerinden geliyor. Yapay zekâ destekli akıllı evlerin insan ihtiyaçlarına sezgisel olarak nasıl uyum sağlayabileceğini ve gelecek nesiller için kentsel yaşamı nasıl dönüştürebileceğini araştırıyor. Bu arada, Birleşmiş Milletler Sekretaryası Bilgi Teknolojileri Ofisi Veri ve Yapay Zekâ Şefi Lambert Hogenhout, “Yapay zekanın bir kısmı kamu yararı olsaydı ne olurdu?” diye sorarak Kamusal Yapay Zekâ kavramı üzerine düşünüyor.

Ayrıca katkıda bulunanlar arasında yer alan BAE Üniversitesi Mikrobiyoloji ve İmmünoloji Yardımcı Doçenti Dr. Farah Al Marzooq, “Petri Kabı Hareket Halinde” fırsatına yanıt olarak yenilikçi kavramları paylaşıyor ve “Ya enfeksiyonları saniyeler içinde bilseydik?” sorusunu yanıtlıyor. Kanada Queen’s Üniversitesi’nde İş Dünyasında Eşitlik ve Kapsayıcılık Profesörü olan Dr. Eddy Ng, “Kariyer Merdivenini Tersine Çevirmek” konusundaki bakış açısını ekliyor ve “Gençlere kariyerlerini keşfetmeleri için para ödenseydi ve emekliler hiç emekli olmasaydı ne olurdu?” diye soruyor.

Raporun tamamı için tıklayınız.

Migros Ticaret A.Ş., Avrupa’nın en prestijli perakende yayınlarından biri olan “ESM: European Supermarket Magazine” ve Brand Finance iş birliğiyle hazırlanan “Avrupa’nın En Güçlü 50 Gıda Perakendecisi” raporunda, birinci sırada yer aldı.

Migros Ticaret A.Ş., dünya çapında önemli bir başarıya imza atarak Avrupa’nın en saygın perakende dergilerinden olan “ESM: European Supermarket Magazine” (Avrupa Süpermarket Dergisi) ve Brand Finance iş birliğiyle hazırlanan “Avrupa’nın En Güçlü 50 Perakendecisi” sıralamasında birinci seçildi.
Raporda, Avrupa’nın önde gelen gıda perakendecilerinin yatırım, performans ve marka gücü değerlendirilerek her gıda perakendecisine bir puan verildi. Migros AAA+ notu alan tek gıda perakendecisi olarak birinci sırada yer aldı ve Avrupa’nın en güçlü gıda perakendecisi unvanını kazandı.

Özgür Tort: “İştiraklerimiz ve Girişimlerimizle 5 Yıl İçinde Bir Migros Daha Yaratacağız”
Dergiye açıklamalarda bulunan Migros Grubu İcra Başkanı Özgür Tort, “Müşterilerimize her zaman en iyi alışveriş deneyimi ile hizmet vermek için çalışıyoruz. Çok formatlı, çok kanallı ve entegre iş modelleri ile sürekli büyüyor, sektörümüze ve ülkemize büyümeyi yaygınlaştırıyoruz. Perakende yaklaşımımızı oluşturan fiziki mağazalarımız ve online kanallarımızla, kişisel bakım ve toptan satış dahil olmak üzere tüm hizmetlerde en iyi seçenek olmak için operasyonlarımızı şekillendiriyoruz. Mağazalarımızın 1/3’ünden fazlasının online hizmet vermesi çok kanallı yapımıza olan bağlılığımızın kanıtı. Online satışlarımızın toplam satışımız içindeki payı yaklaşık 1/5’e ulaştı. (Tütün alkol hariç) Bu, önemli bir adaptasyon ve lojistik gücü gerektirir. Türkiye’nin dört bir yanındaki dağıtım ve paketleme merkezlerimizin sayısı sürekli olarak artarak 2026 yılına kadar 100’ü aşkın merkeze ulaşacağız. Perakendenin sınırlarını yıkarak müşterilerimizin ihtiyaç duyduğu her alanda hizmet veriyoruz. Fintech iştirakimiz MoneyPay, perakende medya iştirakimiz Mimeda, elektrikli araç şarj istasyonlarımız Migen, lojistik çözümümüz Paket Taxi ve hazır yemek iştirakimiz Gurmepack, perakende ötesi yaklaşımımızı oluşturuyor. Türkiye’deki hanelerin tamamına ulaşıyoruz. Müşterilerimizin bize ulaşması ya da bizim onlara ulaşmamız için kendimize 15 dakika hedefi koyduk. İştiraklerimiz ve girişimlerimizle 5 yıl içinde bir Migros daha yaratacağız” dedi.

Güvenilir Ürün Platformu tarafından bu yıl üçüncüsü düzenlenen Güvenilir Ürün Zirvesi birçok yarışmaya ev sahipliği yaptı. Gıda sektörünün ‘Oscar’ı kabul edilen Feed the Future, inovasyonun değerlendirildiği GPD İnovasyon Yarışması ve yerel gastronomiyi odağa alan Yöresel Reçeteler Yarışması kazananları 8 Ekim’de düzenlenen 3. Güvenilir Ürün Zirvesi’nde açıklandı.

İnovatif fikir ve projelerin ayrı olarak değerlendirildiği GPD İnovasyon Yarışması’nın 3 kazanan ismi Güvenilir Ürün Zirvesi’nde açıklandı. Gıda Perakendecileri Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Erdal Tüfekçi’nin katılımı ile açıklanan isimler para ödülü almaya hak kazandı. Törende konuşan Erdal Tüfekçi ‘’ Yenilikçi fikir ve ürünlerin tüketiciyle buluşturulmasında perakendeciler büyük rol oynuyor, bizlerde bu inovasyonu iki yıldır ödüllendirerek destekliyoruz. Bugün kazanan 3 ismi de tebrik ediyorum. Hem para ödülünün sahibi oldular hem de19 Kasım’da düzenleyeceğimiz GPD Ortak Gelişim Kongresi’nde tüm perakende sektörüne fikirlerini anlatma fırsatı buldular’’ diye konuştu.

GPD Yönetim Kurulu tarafından değerlendirilen GPD İnovasyon Yarışması’nın kazananları; Tekno Kurgu – Rota Akıllı Tarım Platformu ve Sistemleri, Tarım Plus – Melsan Zehra Yılmaz, CarrefourSA – Midye Entegre Tesisi Projesi oldu. Kazananlar 19 Kasım’da düzenlenecek GPD Ortak Gelişim Kongresi’nde tüm perakende sektörü temsilcilerine sunum yaparak projelerini anlatacak.

Gıda Sektörünün Oscar’ları Sahiplerini Buldu
Güvenilir Ürün Platformu tarafından bu yıl üçüncü kez düzenlenen 3. Güvenilir Ürün Zirvesi alanının en prestijli yarışmalarından kabul edilen Feed the Future ödül törenine ve ev sahipliği yaptı. Atıştırmalıktan baharata gıda ve tarım ile ilgili 34 kategoride 600 üzerinde başvurunun değerlendirildiği yarışmada 55 isim ödül almaya hak kazandı.

Başvuruların Türkiye genelinden büyük, küçük, kurum, firma demeden ücretsiz olarak alındığı yarışmaya 600 üzerinde başvuru yapıldı. Alanında uzman 120 jüri üyesinin 34 kategoride değerlendirdiği yarışmanın kazananları 8 Ekim’de Crowne Plaza İstanbul Florya’da düzenlenen 3. Güvenilir Ürün Zirvesi ve Feed the Future Ödül töreninde açıklandı. İçecekten ambalaja, baharattan kooperatiflere 55 ismin ödül aldığı yarışmanın amacı gıda sektöründe farkındalık yaratmak ve sesini duyuramayan yerel ürün ve üreticileri kamuoyunda duyurabilmek.

Üretimin devamlılığı ile geleceği besleyelim mottosu ile başlatılan Feed the Future yarışmasında ödül almaya hak kazananlar Feed the Future logosunu bir yıl boyunca ambalaj ve reklam malzemelerinde kullanabilecekler.

İşte kazanan isimler:
Rivos Tarhana Cipsi – Atıştırmalık Yöresel Ürün
İso Babanın Çiftliği – Mandalina Cipsi – Atıştırmalık Doğal Zirai Ürünü
Munch Chocolate – Çıtır Dondurma Draje – Atıştırmalık Kaplamalı Ürün
Fuwell Sıvı Baharat – Baharat Ekstraktı
Lolituz – Tadımlık Doğal Kaya Tuzu – Baharat
Muratbey Cheeseköfte – İnovatif Ürün
Çocuk Karamürver Propolisli Sprey (Bee&You Phenolix Kids) – Arıcılık Ürün
Buzdolabı Vatandaşları – Roman
Maraj Oliveoil Naturel Sızma Zeytinyağı – Zeytinyağı
Yayla Agro – Yayla Yemek Hazır Serisi – Ambalaj
Quinceland Zeytinyağlı Peynir – Yöresel Meze
Megbaby Yıkanabilir Sağlık Ürünleri – Çevre Dostu Ürün
Bs – Global Usava Doğal Sabun – Cilt Temizlik Ürünü
SBS – Arı Zehirli Selülit Karşıtı Sıkılaştırıcı ve İnceltici Jel Krem – Doğal Cilt Bakım Ürünü
Beowell Nutrition-Favorite Mix – Çocuk/Bebek Ürünü
Metro Chef Mersin Kan Portakalı Suyu – Coğrafi İşaretli İçecek
Ağın Kooperatifi – Ağın Leblebisi – Coğrafi İşaretli Atıştırmalık
Erişler Gıda – Probiyotikli Noodle – Probiyotikli Diyet Ürün
Fonka Gıda – The Good Wild Filizlendirilmiş Çıtır Atıştırmalıklar – Diyet Ürün
De Maraş – İçli Köfte – Dondurulmuş Yerel Ürün
Danet Coğrafi İşaretli Tescilli Glütensiz Afyon Sucuğu – Et ve Et Ürünleri
Bedura Keçiboynuzlu Bal Tahin – Fonksiyonel Gıda Ürünü
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Beyazkalpler Eğitim Gelişim Merkezi – Gastronomi Noktası
Zeyniler Konağı – Gastronomi Noktası
Tekno Kurgu A.Ş. – Rota Akıllı Tarım Platformu – Tarım Teknolojisi
Danet Coğrafi İşaretli Tescilli Glütensiz Afyon Sucuğu – Glutensiz Ürün
Tirmata Renkli Panko – Hayatı Kolaylaştıran
Yayla Agro – Yayla Yemek Hazır Serisi – Hazır Yemek
Kızılay Lipozomal Magnezyumlu Maden Suyu – İçecek – Maden Suyu
Adıyaman Yaptat Kahve – Kahve
Oğuz Gıda – Juss Pulpy – İçecek-Meyve Suyu
Oğuz Gıda-Black Bruin Energy Drink – Enerji İçeceği
Kumru El İzim Kadın Kooperatifi – Kooperatif
Anamur Kadın Girişim Üretim ve İşletme Kooperatifi – Kooperatif
Kooperatif Ordusu Kadın Üretim Girişim ve İşletme Kooperatifi – Kooperatif
Gökkuşağı Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifi- Kooperatif
MTB Bakliyat Ürünleri Araştırma Geliştirme ve Eğitim Merkezi – Laboratuvar
Humm Organic – Organik Çocuk/Bebek Ürünü
Hünnap Mixture – Organik Hazır Mix
Reis Gıda Bakliyat Köyleri Projesi – Proje-Sürdürülebilirlik
Carrefoursa Midye Entegre Tesisi Projesi – Sosyal Sorumluluk
Tarımplus – Start-Up -Teknoloji
Dr. Aronia – Start-Up -Zirai Ürün
Ebruli Organizasyon-Midiliç Çömlek Peyniri – Süt Ürünleri
Doğruluk Kollektif Şirketi-Ezine Peyniri – Süt Ürünleri
Bee&You Propolisli Şurup – Takviye Edici Ürün
Nigella Çörekotu Kapsülü – Takviye Edici Ürün
Tekba Gıda-Fonksiyonel Simit – Unlu Mamül
Ema Gourmet – Glütensiz Çorba – Çölyak Dostu Unlu Mamül
Öztiryakiler – Endüstriyel Mutfak Eşyaları
Makaroma – Makarna
Nlklife Smart Solutions – Teknoloji
Nalia-Rize Pepeçurası – Coğrafi İşaretli Gastronomi Ürünü
Vefa-Boza – Mayalı Geleneksel İçecek
Veldo A.Ş.-V-Pyro – Temizlik ve Hijyen Ürünü
Sunar NP-Nişasta Bazlı Biyopolimer – Ambalaj Malzemesi

Yöresel Reçetelerde Coğrafi İşaretler Değerlendirildi
Yerel ürünleri tanıtmak, mutfak profesyonelleri arasında yerel ürünler için farkındalık yaratmak ve yereli destekleyen şefleri ve şef adaylarını ödüllendirmek amacıyla bu yıl ilk defa düzenlenen Yöresel Reçeteler Yarışması Beykoz Üniversitesi Gastronomi Bölümü ve İstanbul Aydın Üniversitesi Gastronomi Bölümü desteği ile gerçekleştirildi. Coğrafi işaretli ürün kullanımı, reçetenin yöreselliği, yapım ve uygulama kolaylığı kriterlerine göre değerlendirilen reçetelerden Halime Şahin-Nokul, Şef İsmail Dönmez-Firik Bulgurlu Kuzu İncik ile ödül almaya hak kazandı. Bambum markalı elektrikli küçük ev aletleri ile ödüllendirilen iki ismin ödüllerini Beykoz Üniversitesi Gastronomi Bölümü Başkanı Dr. Serap Nazır ve Mahkeme Lokantası İşletmecisi Selim Akgül takdim etti.

Üretken yapay zekâ (Generative Artificial Intelligence), mağaza operasyonlarını dönüştürerek, işgücü yeteneklerini geliştirerek ve büyümeyi teşvik ederek perakende sektöründe devrim yaratmaya hazırlanıyor. Bu teknoloji ikili fayda sunuyor: Maliyet verimliliğini ve üretkenliği artırırken aynı zamanda müşteri deneyimlerini de geliştiriyor. Oliver Wyman’ın Perakendenin Geleceği Üretken Yapay Zekâ Destekli Perakende Mağazalar (The Future Of Retail Generative AI-Powered Retail Stores) adlı raporunda, üretken yapay zekânın daha yalın, daha uygun maliyetli mağaza operasyonları için bir katalizör olabileceği ve mağaza çalışanlarını daha iyi bilgi ve karar desteği ile nasıl güçlendirebileceği açıklanıyor.

Rapora göre, üretken yapay zekâ, mağaza operasyonlarını önemli ölçüde kolaylaştırabilir. Birinci kademe yöneticiler rollerinin %45’inin otomatikleştirilebileceğine inanırken uzmanlar giriş seviyesindeki mavi yakalı işlerin %60’ına kadarının otomatikleştirilebileceğini öne sürüyor. Otomasyon üç ana alanda gerçekleşebilir:
• İlk olarak, tekrarlayan görevlerin otomatikleştirilmesi, üretken yapay zekânın çalışan planlaması, müşteri soruları ve yeni çalışanların işe alınması gibi rutin görevleri yerine getirmesine olanak tanıyabilir. Bu da mağaza çalışanlarının müşteri etkileşimi ve satış gibi daha yüksek değerli faaliyetlere odaklanmasını sağlar.
• İkinci olarak, mağaza çalışanları için asistan görevi gören, karmaşık müşteri sorgularına yardımcı olan ve envanter yönetimi ve üretim planlama kararlarını destekleyen üretken yapay zekâ ile gelişmiş karar verme süreci kolaylaştırılabilir. Bu da daha iyi ve daha hızlı karar vermeyi sağlar.
• Üçüncüsü, üretken yapay zekâ mağaza yönetiminin odağını görev yürütmeden doğrulama ve eylem almaya kaydırdığı için yüksek mağaza yönetimi elde edilebilir. Raporlama analizini otomatikleştirebilir, içgörüleri özetleyebilir ve günlük performans raporlarına, uyumluluk sorunlarına, atık azaltma fırsatlarına ve dolandırıcılık tespitine dayalı eylem planlamasına yardımcı olabilir.

Üretken yapay zekânın mağaza operasyonlarına entegrasyonu, maliyet verimliliği ve satış artışı için önemli bir potansiyele sahip. Perakendeciler, stratejik olarak yüksek etkili üretken yapay zekâ çözümleri sunarak ve bunların işgücü genelinde kullanımını demokratikleştirerek bu dönüştürücü teknolojiyi hızla benimseyebilir ve mağaza verimliliği, müşteri hizmetleri ve satış büyümesinde önemli gelişmeler sağlayabilir.

Hiper-Kişiselleştirmeyi Etkinleştirin
Bire bir kişiselleştirilmiş içeriği manuel olarak oluşturmak zor ve zaman alıcı olabilir, ancak üretken yapay zekâ, büyük miktarda veriyi organize, tutarlı anlatılara dönüştürme yeteneği ile bunu hızlı bir şekilde başarabilir. Dijital tüketicilerin yalnızca %10’u geleneksel statik el ilanını yapay zekâ destekli interaktif bir el ilanına tercih ediyor. Katılımcıların yarısından fazlası ayrıca, geçmiş alışverişlerine dayanarak haftanın en iyi fırsatları hakkında bilgi veren, yapay zekâ tarafından üretilen bir pazarlama broşürü almak istiyor.
Hiper-kişiselleştirme etkileşimi, satın alma sıklığını ve sepet büyüklüğünü artırabilir. Oliver Wyman tarafından pazarda yapılan teste göre, kişiselleştirilmiş el ilanları üreten bulut tabanlı bir yapay zekâ aracından yararlanan bir şirket, sadakat programına kayıt oranını %14 artırmayı, tıklama oranlarını iki katına çıkarmayı ve mağaza içi toplam satışları %2 ila %5 artırmayı başardı.

Sürükleyici Alışveriş Deneyimleri Yaratın
Tüketiciler ayrıca, mağaza içi deneyimlerini yansıtmak için üretken yapay zekâyı kullanmak istiyor. Tüketicilerin yaklaşık üçte biri, bir mağazayı ziyaret etmelerine gerek kalmadan daha bilinçli satın alma kararları vermelerine olanak tanıyacak şekilde, giysilerin doğru beden ölçüsünü bulmalarına yardımcı olmak için üretken yapay zekâyı kullanacaklarını söylüyor. Buna ek olarak, tüketicilerin %35’i, yüklenen resimler aracılığıyla mobilya veya beyaz eşya gibi ürünleri kendi evlerinde önizlemek için yapay zekâyı kullanacaklarını belirtiyor.
Üretken yapay zekâ, doğal dil yeteneği sayesinde çevrimiçi ortamda daha konuşkan ve organik deneyimler yaratmayı da vaat ediyor. Alışveriş yapanlar, geleneksel perakende kategorilerinde gezinmek yerine, “futbol izleme partisi düzenlemek” veya “hafta içi sağlıklı bir yemek hazırlamak” gibi belirli ihtiyaçlara veya senaryolara göre arama yapabilir ve ne satın alacaklarına karar verirken gerçek düşünce süreçlerini yansıtabilirler. Ayrıca, “Sahilde bir bahar düğününde giyebileceğim bir kıyafet arıyorum” veya “Önerdiğiniz elbiseyi beğendim ama ayakkabıları beğenmedim – bana içinde yürümesi daha kolay bir şey bulabilir misiniz?” gibi yönlendirmelerle sanal asistanlarla etkileşime geçebilirler.

Müşteri Hizmetlerini Geliştirin
İşletmeler, müşteri hizmetlerini geliştirmek ve daha fazla marka sadakati sağlamak için üretken yapay zekâyı kullanabilir. Katılımcıların %63’ü iade, değişim ve sipariş sorunlarını chatbot aracılığıyla ele almak için üretken yapay zekâ kullanmaya ilgi duyduklarını ifade ederken, %75’i bir insan yerine üretken yapay zekâ müşteri hizmetleri temsilcisini kullanmayı tercih edeceklerini veya buna kayıtsız kalacaklarını söylüyor.
Tüketiciler, müşteri hizmetleri temsilcisi olarak bir insan yerine yapay zekâyı tercih edebilirler çünkü yapay zekâ günün her saati kullanılabilir ve insan temsilcilerin daha karmaşık sorunları ele almasına izin vererek bekleme sürelerini azaltabilir. Ankete göre, tüketicilerin insanlara kıyasla üretken YZ’yi tercih etmelerinin en önemli nedeni “verimlilik”. Ayrıca her beş tüketiciden biri, teknolojinin konuşmaya dayalı ve kişiselleştirilmiş bir dil üretme becerisi sayesinde, YZ’nin online alışveriş deneyimleri sırasında kendilerini desteklenmiş hissettirdiğini belirtiyor.
Uygulamaya geçerken, perakendecilerin modellerine doğru veri kümelerini girmeleri ve çıktıları kontrol etmeleri çok önemli çünkü uygunsuz içeriğin müşteriye dönük böyle bir rolde önemli yansımaları olabilir.
Üretken yapay zekâ yalnızca müşteri hizmetlerini doğrudan iyileştirmekle kalmaz, aynı zamanda perakendecilerin toplanan geri bildirimlere dayanarak müşterilerine hizmet vermesini de kolaylaştırır. Üretken yapay zekâ, incelemelerden ve çağrı merkezlerinden gelen kapsamlı yapılandırılmamış verileri işleyebilir, eyleme geçirilebilir iyileştirmeler önermek için bunları düzenleyebilir ve analiz edebilir. Bu yetenek, sorun çözmeyi ve iyileştirmeleri hızlandırır ve şirketler için hızlı bir kazanım olabilir. Ayrıca, üretken yapay zekâ perakende operasyonlarını kolaylaştırabilir, çalışanların ezberlenmiş kodlar yerine ürün açıklamaları aracılığıyla ürünleri bulmalarına yardımcı olabilir veya yeni veya geçici personele adım adım prosedürlerle rehberlik edebilir.

Üretken YZ’nin muazzam potansiyeli, perakendede devrim yaratmayı, son derece ilgi çekici ve bireysel tercihlere göre uyarlanmış yeni müşteri deneyimleri sunmayı ve tüketicilerin alışveriş deneyimlerinden ne beklemeleri gerektiği konusunda yeni bir çıta belirlemeyi vaat ediyor. Yapay zekâ ile inovasyon yapan perakendeciler önemli bir avantaj elde edecekler ancak geride kalmamak için hızlı hareket etmeleri gerekiyor.

Raporu indirmek için tıklayınız.

EY Geleceğin Tüketicisi Endeksi’ne göre tüketicilerin evde geçirdiği zaman gittikçe artarken tüketiciler yaşamlarını daha özel ve sade bir şekilde sürdürmeyi tercih ediyor. Bu durumun tüketici davranışlarını nasıl dönüştürdüğünü kapsamlı bir şekilde ele alan EY araştırması, markaların yeni gerçekliğe nasıl uyum sağlayacağına ve stratejilerini yeniden değerlendirerek tüketicilerin artan beklentilerini karşılamak için nasıl yenilikçi yollar bulması gerektiğine dikkat çekiyor.

EY (Ernst & Young), 14. Geleceğin Tüketicisi Endeksi araştırmasının ikinci versiyonunu yayımladı. Tüketici davranışlarındaki değişimi ve dönüşümü anlamak, onlarla daha etkili bir şekilde bağlantı kurmak isteyen şirketler için değerli içgörüler sunan araştırma, 30 ülkede 23.000’den fazla tüketiciyle yapılan anket çalışmasının sonuçlarını kapsıyor. Tüketicilerin %28’i artan maliyetler karşısında markalı ürünler yerine, özel markalı (market markalı/private label) ürünler satın aldığını söylüyor. Araştırma, bu eğilimin sürdürülebilir bir alışkanlık haline geldiğini, tüketicilerin %66’sının daha ucuz alternatiflerin ihtiyaçlarını karşıladığını ve %38’inin markalı ürünlere geri dönmeyi planlamadığını ortaya koyuyor. Öte yandan tüketicilerin %68’i en çok değer verdiği şeylere zaman harcamayı planlıyor. Buna göre tüketicilerin %31’i misafir ağırlamayı, %47’si evde daha fazla yemek yapmayı arzu ediyor. Genellikle en sosyal grup olarak algılanan genç neslin %43’ünün de daha samimi ev aktivitelerine yöneldiği görülüyor.

Araştırma sonuçlarına göre; tüketiciler, yapay zekâya (AI) ve teknolojiye yapılan yatırımların tek başına yeterli olmadığını düşündükleri için fiziksel mağazalara geri dönüyor. Ankete katılanların %57’si satın almadan önce ürünleri görmek ve dokunmak isterken, %68’i de en doğru ürün tercihini yaptığından emin olmak için uzman tavsiyesi almayı tercih ediyor. Aynı zamanda, tüketicilerin %61’i yalnızca fiziksel mağazalara özel olan promosyonlardan yararlanabilmek için mağaza ziyaretlerini tercih ediyor.

Araştırma, ayrıca tüketicilerin %68’inin yapay zekâ (AI) tarafından kişiselleştirilmiş teklifleri ve promosyonları almaktan ve bunlara güvenmekten mutlu olduğunu da gösteriyor. Buna karşılık tüketicilerin %49’u akıllı sohbet robotlarının sorunlarını çözmek konusunda yetersiz olduğunu düşünüyor.

Teknolojiyi Kişisel Dokunuşlarla Harmanlamak Gerekiyor
EY Geleceğin Tüketicisi Endeksi, tüketicilerin yaklaşımları karşısında, işletmelerin kişisel hizmetlerini tamamlayıcı teknolojilerle bütünleştirmesi gerektiğini söylüyor. Yapay zekânın, tüketicilerin satın alma tercihlerini yönlendirme potansiyelinin marka ve perakendecilerin kişisel deneyimle yapay zekâ dengesini sağlamasıyla mümkün olduğuna dikkat çekiyor. Müşterilere doğru zamanda, yankı uyandıran ve güvendikleri bir mesaj veya teklif sunulması önem taşıyor.

Öte yandan araştırma, tüketicilerin dijital alışveriş deneyiminde müşteri hizmetleri açığı olduğunu ve bunun yalnızca teknolojiyle çözülemeyeceğini de ortaya koyuyor. Araştırmaya katılanların %26’sı online alışveriş yaparken para iadesi alma veya değişim yapma sürecinde hayal kırıklığı yaşadığını söylerken, %30’u müşteri hizmetlerinden aldığı desteğin zayıf olduğunu belirtiyor. Bu durum, müşteride oluşan hayal kırıklığını çözmek için güçlü insan unsuruyla birleşen gelişmiş bir teknolojiye ihtiyaç duyulduğunu gözler önüne seriyor.

Tüketiciler Deneyimlere Yatırım Yapıyor
Tüketiciler yüksek değerli alışverişler için fiziksel mağazalara geri dönerken, EY Geleceğin Tüketicisi Endeksi evde gerçekleşen tüketimin büyümeye devam ettiğini ortaya koyuyor. Pandemiden bu yana, dijital hizmetlerden uzaklaşan tüketicilerin %68’i daha gerçekçi bir yaşam tarzını benimseyerek en çok değer verdiği şeylere zaman harcamayı planlıyor. Buna göre %31’i misafir ağırlamayı, %47’si evde daha fazla yemek yapmayı arzu ediyor, bu oranın ise geçen yılın aynı döneminde sırasıyla %29 ve %39 olduğu görülüyor.

Tüketicilerin evde, deneyimlere yönelik yaptığı bu tercih, hane bütçesini zorlayan enflasyonist duruma bir yanıt olduğunu gösteriyor. Araştırma sonuçları, tüketicilerin %85’inin maddi durumları için endişe ettiğini ve %72’sinin gelecekte özellikle bakkaliye ve diğer temel ihtiyaçların karşılanabilirliği konusunda paranın karşılığını almaya odaklanacağını ortaya koyuyor.

Aynı zamanda tüketicilerde görülen bu eğilim, %38’inin evde daha fazla zaman geçirmeyi planladığı daha yaşlı demografik gruplarla (X kuşağı ve baby boomers) da sınırlı olmuyor. Genellikle en sosyal olarak grup algılanan genç neslin (Z kuşağı ve milenyum kuşağı) %43’ünün de daha samimi ev aktivitelerine yöneldiği görülüyor. Araştırmaya göre, genç tüketicilerin %54’ü evde daha fazla yemek yapmayı ve %37’si de daha fazla misafir ağırlamayı istiyor.

Özel Markaların Popülaritesi Artıyor
Son yıllarda yaşanan ekonomik dalgalanmalar, tüketicilerin markalı ürünlere kıyasla market markalı (özel marka/private label) ürünleri tercih etmesinde de etkili oluyor. Tüketicilerin %28’i artan maliyetler karşısında markalı ürünler yerine özel markalı ürünler satın aldığını söylüyor. Araştırma, bu eğilimin sürdürülebilir bir alışkanlık haline geldiğini, tüketicilerin %66’sının daha ucuz alternatiflerin markalı alternatifler kadar ihtiyaçlarını karşıladığını, %38’inin ise markalı ürünlere geri dönmeyi planlamadığını gösteriyor. Aynı zamanda araştırma, bu eğilimin yalnızca orta ila düşük gelirli gruplara özgü olmadığını, daha yüksek gelirli tüketicilerin de gelecekte özel markalı ürünler (private label) satın almayı planladığını ortaya koyuyor.

EY Geleceğin Tüketicisi Endeksi’nin tüketici davranışlarındaki köklü değişimleri ve bu değişimlerin perakende sektörünü nasıl etkilediğini net bir şekilde ortaya koyduğunu belirten EY Türkiye Şirket Ortağı, Tüketici Ürünleri ve Perakende Sektör Lideri Kaan Birdal şunları belirtti: “Tüketicilerin özel markalı (private label) ürünleri, marka alternatiflerle doğrudan karşılaştırılabilir seçenekler olarak görmesi, sektör için bir dönüm noktası olarak değerlendirilebilir. Artan enflasyon ve maliyetler, tüketicilerin tasarruf etme yönündeki eğilimlerini güçlendirirken, bu durum perakendecilere ürünlerini tüketici beklentilerine göre düşünmeleri için bir fırsat da sunuyor. Buna ek olarak müşteriler, alışveriş deneyimlerinde sadece yapay zekânın sunduğu kişiselleştirilmiş teklifler değil, aynı zamanda gerçek insan etkileşimini de talep ediyor. Bu nedenle, şirketlerin teknolojiyi insan dokunuşuyla harmanlayarak hem dijital hem de fiziksel ortamda deneyim sunması gerekiyor. Ayrıca, evde geçirilen zamanın artması ve kişisel deneyimlere odaklanma eğilimi, markaların tüketiciyle daha derin ve anlamlı bir bağ kurması gerektiğini ortaya koyuyor. Bu bağlamda, markaların stratejilerini yeniden gözden geçirerek yenilikçi ve değer odaklı çözümler geliştirmesi büyük önem taşıyor.”

Raporun tamamına ulaşmak için tıklayınız.

Güvenilir Ürün Platformu paydaşlığında bu yıl 2.’sini düzenlediğimiz GPD İnovasyon Yarışması için başvurular açıldı. Gıda ve Tarım alanında farkındalığı arttırmak için düzenlediğimiz yarışma ile Türkiye genelinde inovatif ürün, fikir ve projeleri gün yüzüne çıkarmayı hedefliyoruz.

2023 yılında ilki yapılan ve 3 projenin para ödülü kazandığı yarışma ile önemli farkındalık elde edilmiş ve ödül kazanan projeler kamuoyunda geniş yer almıştı. Bu yıl yine inovatif ürün ve projelere yol gösterici olmak için 2.’si düzenlenen GPD İnovasyon Yarışması için başvuru süreci başladı. 23 Ağustos’a kadar devam edecek başvuruların değerlendirme aşamasını Gıda Perakendecileri Derneği Yönetim Kurulu Üyelerinden oluşan seçici kurul yapacak ve kazanan isimler, 8 Ekim’de İstanbul’da düzenlenecek olan 3. Güvenilir Ürün Zirvesi’nde duyurulacak.

Kazananların sadece para ödülü değil, 19 Kasım’da gerçekleştirilecek GPD 10. Ortak Gelişim Kongresi’nde sunum yapma fırsatı da yakalayacağını söyleyen GPD Yönetim Kurulu Başkanı Alp Önder Özpamukçu, yenilikçi fikir ve ürünlerin tüketiciyle buluşturulmasında perakendecilerin büyük rol oynadığını, başvuruların merakla beklendiğini ifade etti.

Üniversiteler, start-up’lar ve bireysel katılıma açık olan yarışmanın başvuruları guvenilirurunplatformu.com.tr’den 23 Ağustos’a kadar ücretsiz olarak yapılabilecek.

Her 5 tüketiciden 4’ü 2030 yılına kadar hayatlarını değiştirecek kararlar almak için yapay zekâ kullanacak. Dahası, tüketicilerin %80’i önümüzdeki 10 yıl içinde mülk, hisse senedi ve daha fazlasını satın almak gibi hayatını değiştiren kararlar için yapay zekâ destekli simülasyonları kullanacak. Ayrıca tüketiciler yaşam tarzı değişiklikleri yapmak için yapay zekâ sağlık simülasyonlarını da kullanacak. Bunlar, Ericsson ConsumerLab’in “10 Sıcak Tüketici Trendi: Yapay Zekâ Destekli Gelecek” (10 Hot Consumer Trends: The AI powered future) raporunda yer alan verilerden bazıları.

Raporda, yapay zekâ (YZ) teknolojisi kullanıcılarının %60’ından fazlasının, YZ’nin 2030 yılına kadar hayatlarını nasıl etkileyeceği konusunda tam kontrole sahip olmayacaklarına inandıkları belirtiliyor. Bu rakam, YZ’nin günlük yaşamdaki rolü konusunda şüpheci olanlar için %70’e yükseliyor. Katılımcıların %95’inden fazlası yapay zekâ trendlerinin en azından bir kısmının gerçeğe dönüşeceğine inanıyor.

Ericsson ConsumerLab, YZ’nin 2030 yılına kadar tüketiciyi nasıl etkileyeceğine ilişkin sonuçlar çıkarmak için küresel olarak 13 farklı şehirde YZ teknolojisini erken benimseyen 6.500 kişiden bilgi almış. Bu teknolojiyi erken benimseyenlerden moda ve eğlenceden çalışma hayatı ve simülasyonlara kadar 15 alanda 120 dijital hizmet fikrini değerlendirmeleri istenmiş. Rapora başlığını veren 10 trend şöyle:
1. Yapay alışverişçiler (Artificial shoppers)
En sevdiğiniz mobil oyunların keyfini çıkarmaya ya da internette gezinmeye çalışırken rahatsız edici reklam bombardımanına tutulmaktan bıktınız mı? Dünya çapındaki teknoloji meraklıları, yapay zekânın reklamcılık sektöründe uzun zamandır beklenen değişim olabileceğine inanıyor.
Görüşülen tüketicilerin neredeyse 4’te 3’ü, yapay zekânın tüm reklamcılık sektörünü modası geçmiş hale getirme potansiyeline sahip olduğuna inanıyor ve %80 gibi ezici bir çoğunluğu da bu potansiyel değişimden olumlu sonuçlar bekliyor. Kişiselleştirilmiş yapay zekâ asistanlarının size özel alışveriş tavsiyeleri sunduğu ve evinizin temel ihtiyaçlarını otonom olarak karşıladığı bir gelecek hayal edin – artık süt ve tuvalet kağıdı almak için köşedeki markete son dakikada koşturmak yok!

2. Üretken moda (Generative fashion)
Moda trendleri gelecekte yapay zekâ tarafından mı belirlenecek yoksa 2030’da “%100 insan yapımı” daha trend mi olacak? Sosyal medyada, sentetik YZ influencer’ları şimdiden kendi sadık hayran kitlelerini oluşturdu ve kazançlı sponsorluk anlaşmalarına imza attı. Raporda, 2030’a baktığımızda, YZ influencer’ların daha da sofistike ve yaygın hale geleceği söyleniyor.
Her üç kişiden ikisi, YZ tarafından üretilen modellerin, influencer’ların ve medya görüntülerinin gerçek insanların algısını etkileyeceğini ve potansiyel olarak rahatsızlığa neden olacağını öngörüyor.

3. Duyarlı senaryolar (Sentient screenplays)
YZ’nin gerçeklik ve fantezi arasındaki çizgileri bulanıklaştırmasıyla eğlence sektöründe büyük bir değişim bizi bekliyor. Ruh halinize uygun mükemmel filmi bulmak için durmaksızın uygulamalarda gezindiğimiz günler geride kalacak. Ericsson’un araştırmasına göre, erken benimseyenlerin %79’u, romantik komedilerden bilimkurgu maceralarına kadar kendi interaktif hikayelerini yaratabilecekleri ve bunu ruh hallerine göre uyarlayabilecekleri bir gelecek öngörüyor.
Yapay zekânın potansiyeli kurgusal karakterler yaratmanın ötesine geçiyor; arkadaşlarınızı klonlamaya ve onları kendi hikayelerinize dahil etmeye kadar uzanıyor. Katılımcıların %68’i, arkadaşlarını temel alarak yapay zekâ karakterleri yaratma ve bu karakterlerin kişinin kendi anlatılarında ayrılmaz bir rol oynamasına izin verme yeteneğini öngörüyor. Ancak bu durum, gerçeklik ile dijital dünya arasındaki sınırların bulanıklaşmasından korkan ve yapay zekâdan korkan %54’lük bir kesimde endişelere yol açıyor.

4. İnsan dijital ikizleri (Human digital twins)
Hiçbir şeyin şansa bırakılmadığı bir dünya hayal edin. YZ simülasyonlarının, yediğiniz kahvaltıdan seçtiğiniz kariyere ve hatta evleneceğiniz kişiye kadar her kararınıza rehberlik ettiği bir dünya… Dijital ikiz, fiziksel bir varlığın dijital bir formatta şekillendirilmiş ayna görüntüsü. Böyle bir ikiz, gerçekliğe balıklama dalmadan önce her yönüyle simülasyon yapmanıza olanak sağlayabilir. Kulağa fütüristik gelen bu kavram ilk olarak NASA tarafından uzay gemileri için benimsenmiş.

5. Programlanmış nesil (Programmed progeny)
YZ destekli çocuk bakımı ebeveynler için rahatlama vaat ediyor ancak insan empatisinin kaybına ilişkin endişeler büyük. Yapay zekâ destekli çocuk bakımı, bunalmış ebeveynlere rahatlama getirmeye hazırlanıyor ancak insan empatisinin potansiyel kaybına ilişkin endişeler büyük. Yapay zekayı erken benimseyenlerin %78’i, YZ ile özelleştirilmiş bir bakıcı fikrini hayatlarında olumlu bir etki olarak görüyor. Yapay zekanın çocukları hızlı bir öğrenme yörüngesinde ilerletme ve entelektüel potansiyellerini en üst düzeye çıkarma potansiyeli cazip bir olasılık. Bununla birlikte, erken benimseyenlerin %74’ü insani değerlerin potansiyel erozyonundan endişe duyuyor. Birçoğu, yapay zekâ tarafından üretilen programlara aşırı vurgu yapılmasının çocuklar arasında yaratıcı ve duygusal zekânın azalmasına yol açabileceğinden korkuyor.

6. YZ tarafından yönetilme (Govern by AI)
Şunu hayal edin: 2030’larda YZ sadece bir araç değil, bir politika yapıcı, bir vali, toplumlarımızı şekillendiren sanal bir lider. Kulağa bilim kurgu gibi gelebilir ancak araştırmaya göre, YZ’den umutlu olanların neredeyse 4’te 3’ü YZ’nin daha iyi yönetilen şehirler ve eyaletler yaratabileceğine inanıyor. YZ’den korkanlarda ise bu oran %50.
YZ destekli yönetişim fikri sadece toplumsal düzeyde değil, kişisel düzeyde de cazip. YZ’nin yönetimi iyileştirme gücüne sahip olduğuna inananların %86’sı, YZ güdümlü yönetimin kişisel olarak hayatlarını iyileştireceğine de inanıyor.

7. Yetkisiz çalışanlar (Empower-less employees)
ChatGPT ile uğraşan herkesin tanıklık edebileceği gibi, YZ iş yerlerimizde devrim yaratmaya hazırlanıyor. Peki dijital meslektaşlarımız iş hayatımızı nasıl değiştirecek? YZ asistanları çalışanları güçlendirerek geleneksel yönetimi geçersiz mi kılacak, yoksa biz sadece YZ’nin melodisine göre yürüyen kuklalar mı olacağız? Yapay zekâyı erken benimseyenler, iş yaşamının geleceğine iyimserlik ve endişe karışımı bir bakış açısıyla bakıyor.
YZ umutlularının %84’ü, YZ asistanlarının yaygınlaşarak iş performansını ve verimliliği artıracağını öngörüyor. Yapay zekâ destekli geleceğe inananların %81’i kendi kariyerleri üzerinde olumlu bir etki bekliyor.

8. Veri kargaşası (Data disorder)
Yapay zekâ destekli geleceğe giden yol, kamu ve kurumsal kuruluşlar kullanıcı verileri üzerinde kontrol sahibi olmak için mücadele ederken kişisel bütünlüğün feda edilmesiyle döşenebilir. Ancak kendimizi veri sahipliğinin net olduğu ve veri erişiminin kontrol edildiği düzenlenmiş bir ütopyada mı bulacağız? Yoksa haydut unsurların sistemleri yanlış verilerle doldurduğu, yapay zekâ kararlarını baltaladığı ve güveni aşındırdığı kanunsuz bir sınıra mı sürükleneceğiz?
Veriye aç olanlar yalnızca şirketler değil. Toplumsal YZ’ler de kendi paylarını talep ediyor. YZ’den umutlu katılımcıların %74’ü, vatandaşların refah sistemine erişmek için sağlık, konum, enerji tüketimi ve egzersiz dahil olmak üzere yaşamlarının mahrem ayrıntılarını paylaşmaları gerekebileceğine inanıyor. Ancak, bu kişisel veri yatırımının getirileri belirsizliğini koruyor. Bu geleceği öngörenlerin yalnızca %55’i veri paylaşımının kişisel yaşamları üzerinde olumlu bir etki yaratacağına inanıyor.

9. Başıboş YZ (AI running wild)
Birbirine bağlı daha fazla yapay zekâ kendi gündemlerini geliştirmeye başlayabilir. YZ veri modellerinin doymak bilmez bir iştahı var. Bazen size ait, bazen de telif hakkıyla korunan verileri yutuyorlar. OpenAI, 2024 yılında Birleşik Krallık Lordlar Kamarası’na yaptığı bir sunumda, “günümüzün önde gelen YZ modellerini telif hakkıyla korunan materyalleri kullanmadan eğitmenin imkânsız olacağını” açıkça belirtmiş. Yine de erken benimseyenlerin %60’ı, kendilerini ekonomik olarak özgürleştirmesi halinde dizginleri yapay zekâya devretmeye istekli olduğundan, bu veriye aç modellerin yakın zamanda kaynak sıkıntısı çekmesi pek olası değil.

10. Anahtar muhafızları (Key keepers)
Bağlantılı YZ anahtar muhafızları, mahremiyeti koruyacak mı yoksa dijital çağda bağımlılığı mı artıracak?
Dijital yardımcınızın yalnızca toplantılarınızı planlamakla kalmayıp aynı zamanda veri kalenizi koruduğu ve dolandırıcıları savuşturduğu bir gelecek hayal edin. Bu hayal, görüşülen tüketicilerin %73’ü tarafından paylaşılıyor ve 2030 yılına kadar yapay zekânın dijital benliklerinin sadık bir koruyucusu olacağına inanıyorlar. Peki yapay zekâ sizin koruyucunuz mu yoksa onsuz yaşayamayacağınız bir koltuk değneği mi olacak?
Katılımcıların önemli bir kısmına göre yapay zekâ, gizlilik ve bütünlüklerine yönelik potansiyel bir tehdit. Bununla birlikte, yapay zekânın dijital etkileşimlerde kişisel veriler için koruyucu bir kalkan görevi görebileceğine dair yaygın bir inanç da var. Katılımcıların %73’ü 2030 yılına kadar YZ’nin kişisel verileri koruma yeteneğine güvendiklerini ifade ederken kişisel dijital asistanların bağlantı aboneliklerine entegrasyonu ufukta görünüyor.
Buna ek olarak, katılımcıların %70’i yeni yasa ve yönetmeliklerin vatandaşları kişisel verilerinin kullanımını kontrol etme konusunda güçlendireceğine inanırken, mobil operatörlerin yapay zekâ dolandırıcılarına karşı mücadelede onları otomatik olarak engelleyerek adım atması bekleniyor.

Raporun tamamını indirmek ve trendlerin ayrıntıları için tıklayınız.